- Tư vấn sản phẩm: 1900 2163
Viêm amidan gây ho có thể khiến người bệnh đau buốt khi nuốt, ho khan, ho có đờm, ho nhiều về đêm hoặc kéo dài dai dẳng. Tình trạng này thường gặp khi amidan sưng viêm, viêm mủ hoặc tái phát nhiều lần. Bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ viêm amidan gây ho là do đâu, khi nào cần đi khám và cách xử lý đúng để tránh lạm dụng kháng sinh.
Amidan là hai khối mô lympho nằm ở hai bên thành họng, có vai trò như một hàng rào miễn dịch giúp nhận diện và ngăn chặn vi khuẩn, virus xâm nhập qua đường miệng – họng. Viêm amidan xảy ra khi hai khối amidan này bị viêm nhiễm, sưng đỏ, đau rát, đôi khi xuất hiện chấm mủ hoặc mảng trắng trên bề mặt.
Nhiều người thắc mắc: Viêm amidan có bị ho không? Câu trả lời là có. Ho là triệu chứng gián tiếp nhưng cực kỳ phổ biến của viêm amidan, đặc biệt là khi amidan sưng to hoặc có mủ.
Có ba cơ chế chính khiến viêm amidan gây ra ho. Thứ nhất, amidan sưng to làm hẹp vùng họng, tạo cảm giác vướng víu, kích thích phản xạ ho để “đẩy” vật cản ra ngoài. Thứ hai, dịch tiết từ ổ viêm hoặc mủ trong hốc amidan có thể chảy xuống thành sau họng, gây ngứa họng, khé cổ và ho liên tục. Thứ ba, tình trạng viêm có thể lan xuống thanh quản, khí quản, khiến người bệnh khàn tiếng, rát cổ và ho dai dẳng hơn.
Nếu viêm amidan cấp tính không được điều trị đúng cách, bệnh có thể tái đi tái lại và chuyển thành viêm amidan mạn tính. Khi đó, các hốc amidan dễ tích tụ mủ, bã đậu, vi khuẩn và dịch tiết, làm người bệnh thường xuyên hôi miệng, vướng họng, ho kéo dài, nhất là vào buổi sáng hoặc ban đêm.
Ho do viêm amidan thường không xuất hiện đơn độc. Người bệnh thường có đau họng rõ rệt, cảm giác đau tăng khi nuốt nước bọt, ăn uống hoặc nói chuyện nhiều. Cổ họng có thể đỏ, nóng rát, vướng như có dị vật mắc ở hai bên họng.
Khi soi họng bằng đèn, có thể thấy amidan sưng đỏ, to hơn bình thường. Một số trường hợp có chấm trắng, mảng mủ hoặc chất bã đậu nằm trong các hốc amidan. Đây là dấu hiệu thường gặp ở viêm amidan mủ hoặc viêm amidan hốc mủ.
Hơi thở có mùi hôi cũng là dấu hiệu đáng chú ý. Nguyên nhân là do vi khuẩn, mủ và cặn thức ăn tích tụ trong hốc amidan. Người bệnh có thể đánh răng kỹ nhưng mùi hôi vẫn quay lại, kèm cảm giác đắng miệng, khạc ra hạt trắng nhỏ có mùi khó chịu.
Ngoài ra, viêm amidan gây ho còn có thể đi kèm sốt nhẹ hoặc sốt cao, mệt mỏi, đau đầu, nổi hạch cổ, khó nuốt, nuốt đau, chán ăn. Ở trẻ em, biểu hiện có thể là quấy khóc, bỏ bú, ngủ không ngon, ho về đêm và thở khò khè nếu amidan sưng quá to.
Ho do viêm họng thông thường thường đi kèm đau rát lan tỏa toàn bộ họng, nhưng không nhất thiết có amidan sưng to hoặc mủ rõ. Người bệnh có thể ho khan, khàn tiếng, rát họng nhẹ và thường cải thiện sau vài ngày nếu nguyên nhân là virus.
Ho do trào ngược dạ dày thường nặng hơn sau ăn no, khi nằm xuống hoặc vào sáng sớm. Người bệnh có thể kèm ợ nóng, ợ chua, cảm giác nghẹn cổ, khàn tiếng kéo dài nhưng amidan không nhất thiết sưng mủ.
Ho do hen suyễn thường có biểu hiện khò khè, nặng ngực, khó thở, ho nhiều về đêm hoặc khi tiếp xúc bụi, lạnh, phấn hoa. Trong trường hợp này, amidan có thể bình thường hoặc chỉ viêm nhẹ do kích ứng thứ phát.
Ho do viêm mũi xoang thường đi kèm nghẹt mũi, chảy mũi, đau vùng mặt, dịch mũi chảy xuống họng. Người bệnh thường khạc đờm nhiều vào buổi sáng, nhưng điểm xuất phát chính là vùng mũi xoang chứ không phải amidan.
Vì vậy, để xác định đúng viêm amidan gây ho, cần quan sát cả triệu chứng tại amidan, mức độ đau họng, sốt, hôi miệng, mủ amidan và tần suất tái phát.
Súc miệng và súc họng bằng nước muối sinh lý là biện pháp đơn giản nhưng hữu ích. Nước muối giúp làm sạch khoang miệng, giảm bớt dịch tiết, hỗ trợ vệ sinh vùng amidan và làm dịu cảm giác rát họng. Nên súc họng 2–4 lần mỗi ngày, đặc biệt sau ăn và trước khi ngủ.
Uống nước ấm thường xuyên giúp làm ẩm niêm mạc họng, giảm cảm giác khô rát và hạn chế kích thích ho. Có thể dùng nước ấm, trà gừng loãng, mật ong pha ấm hoặc nước ấm pha vài giọt chanh. Tuy nhiên, không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.
Chườm ấm vùng cổ cũng có thể giúp giảm khó chịu, nhất là khi người bệnh đau họng, căng tức vùng cổ hoặc nổi hạch đau. Nên dùng khăn ấm vừa phải, tránh chườm quá nóng gây bỏng da.
Người bệnh nên nghỉ ngơi, hạn chế nói nhiều, tránh la hét, tránh khói thuốc lá, bụi mịn, rượu bia và môi trường quá lạnh. Nếu đang bị viêm amidan gây ho, việc tiếp tục uống nước đá, ăn đồ cay nóng hoặc thức khuya có thể làm triệu chứng kéo dài hơn.
Thuốc giảm đau, hạ sốt như Paracetamol hoặc Ibuprofen có thể được dùng khi người bệnh sốt, đau họng nhiều, đau đầu hoặc đau mỏi cơ thể. Cần dùng đúng liều theo tuổi, cân nặng và hướng dẫn của bác sĩ/dược sĩ, đặc biệt với trẻ em, người bệnh gan, bệnh thận, viêm loét dạ dày hoặc đang dùng thuốc khác.
Kháng sinh chỉ dùng khi bác sĩ xác định hoặc nghi ngờ cao viêm amidan do vi khuẩn. Dấu hiệu gợi ý có thể gồm sốt cao, đau họng dữ dội, amidan có mủ, hạch cổ đau, không ho hoặc triệu chứng nặng lên nhanh. Tuy nhiên, không thể dựa vào cảm giác đau họng hoặc nhìn thấy mủ để tự quyết định dùng kháng sinh.
Tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh uống, không dùng lại đơn thuốc cũ và không ngưng thuốc giữa chừng khi thấy đỡ. Dùng sai kháng sinh có thể gây kháng thuốc, rối loạn tiêu hóa, dị ứng thuốc và khiến bệnh tái phát khó điều trị hơn.
Với người đang tìm cách trị ho do viêm amidan, cần hiểu rằng giảm ho chỉ là một phần. Muốn cơn ho chấm dứt bền vững, phải xử lý đúng ổ viêm ở amidan, giảm dịch tiết, vệ sinh họng và điều trị nguyên nhân nhiễm trùng nếu có.
Khi viêm amidan, cổ họng thường đau và khó nuốt, nên ưu tiên thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu như cháo, súp, canh ấm, sữa ấm, khoai nghiền, trứng mềm hoặc thức ăn được nấu nhừ. Nên chia nhỏ bữa ăn để tránh nuốt nhiều một lúc gây đau.
Người bệnh nên tránh đồ cay nóng, thực phẩm chiên rán cứng, bánh kẹo quá ngọt, nước đá, đồ uống có gas và rượu bia. Những thực phẩm này có thể làm niêm mạc họng kích ứng, tăng cảm giác rát và khiến cơn ho xuất hiện nhiều hơn.
Bổ sung trái cây mềm, rau xanh, nước ấm và ngủ đủ giấc giúp cơ thể phục hồi tốt hơn. Nếu trẻ em đau họng nhiều, cha mẹ không nên ép ăn quá mức; thay vào đó nên chọn món dễ nuốt, giàu năng lượng và theo dõi dấu hiệu mất nước.
Không phải trường hợp viêm amidan gây ho nào cũng cần phẫu thuật. Cắt amidan chỉ được cân nhắc khi amidan không còn đóng vai trò bảo vệ hiệu quả mà trở thành “ổ bệnh” gây hại cho cơ thể.
Người bệnh nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu viêm amidan tái phát nhiều lần trong năm, khoảng 4–5 lần trở lên, hoặc tái phát liên tục khiến ho, sốt, đau họng, nghỉ học, nghỉ làm thường xuyên. Với trường hợp tái phát dày đặc hơn, bác sĩ có thể đánh giá theo tiêu chuẩn số lần viêm trong 1 năm, 2 năm hoặc 3 năm để cân nhắc phẫu thuật.
Amidan quá to gây bít tắc đường thở cũng là dấu hiệu cần chú ý. Người bệnh có thể ngủ ngáy to, thở bằng miệng, hay thức giấc, khó thở khi ngủ, nuốt nghẹn, ăn uống chậm hoặc nói giọng nghẹt. Ở trẻ em, amidan phì đại có thể ảnh hưởng giấc ngủ, khả năng ăn uống và sự phát triển nếu kéo dài.
Các biến chứng như áp xe quanh amidan, viêm tai giữa tái phát, viêm xoang kéo dài, nghi ngờ biến chứng viêm cầu thận, viêm khớp hoặc sốt thấp khớp cần được thăm khám nghiêm túc. Đây không còn là tình trạng ho thông thường tại nhà.
Phẫu thuật cắt amidan là giải pháp cuối cùng, không phải lựa chọn đầu tiên. Mục tiêu của phẫu thuật là loại bỏ ổ viêm mạn tính khi điều trị nội khoa không còn hiệu quả, amidan tái phát nhiều lần hoặc gây biến chứng.
Khi amidan hốc mủ kéo dài, chứa nhiều bã đậu và vi khuẩn, người bệnh có thể bị ho dai dẳng, hôi miệng, đau họng lặp lại, sốt từng đợt và mệt mỏi. Trong những trường hợp này, cắt amidan có thể giúp giảm tần suất viêm nhiễm và cải thiện các triệu chứng liên quan.
Tuy nhiên, phẫu thuật vẫn có nguy cơ như chảy máu, đau sau mổ, nhiễm trùng hoặc ảnh hưởng ăn uống trong thời gian hồi phục. Vì vậy, quyết định cắt amidan cần dựa trên thăm khám trực tiếp, tiền sử tái phát, mức độ phì đại và đánh giá của bác sĩ chuyên khoa.
Viêm amidan không đơn giản như nhiều người nghĩ. Đừng tự ý chữa trị kéo dài, hãy để bác sĩ Tai Mũi Họng đánh giá tình trạng amidan.
Bác sĩ có thể soi họng, đánh giá kích thước amidan, tình trạng mủ, hốc amidan, hạch cổ, dấu hiệu viêm lan rộng và chỉ định xét nghiệm nếu cần. Việc thăm khám giúp phân biệt viêm amidan do virus, vi khuẩn, viêm họng, trào ngược, viêm xoang hoặc các bệnh hô hấp khác.
Nếu ho kéo dài trên 2 tuần, ho kèm sốt cao, khó thở, đau ngực, nuốt nghẹn, khạc máu, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc amidan sưng to một bên, cần đi khám sớm. Đây là những dấu hiệu không nên trì hoãn.
Trong quá trình chăm sóc cổ họng khi bị viêm amidan, bên cạnh việc điều trị đúng nguyên nhân theo hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh có thể kết hợp các sản phẩm hỗ trợ làm dịu họng phù hợp.
Viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa là thực phẩm bảo vệ sức khỏe dạng viên ngậm, được thiết kế tiện lợi cho người thường xuyên bị ho, ho có đờm, đau rát họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Điểm nổi bật của sản phẩm là thành phần AP-Bio® – chiết xuất Xuyên tâm liên được chuẩn hóa 7 hoạt chất sinh học quan trọng, kết hợp cùng 11 loại thảo dược quý hiếm khác. Nhờ đó, sản phẩm giúp hỗ trợ bổ phổi, giảm ho, giảm đờm, làm dịu cảm giác đau rát họng và cải thiện khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Sản phẩm phù hợp với người bị ho có đờm, đặc biệt là những người thường xuyên nói nhiều, làm việc trong môi trường khói bụi hoặc ô nhiễm – những yếu tố dễ gây kích ứng đường hô hấp.
Đối tượng sử dụng: Gồm người lớn và trẻ em từ 6 tuổi trở lên có triệu chứng ho, ho có đờm, đau rát họng hoặc khản tiếng.
Cách dùng: ngậm tan trong miệng, không nhai; người lớn 3–4 viên/ngày, trẻ từ 6 tuổi 2–3 viên/ngày.
Lưu ý: Đây là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Rất hiếm. Phần lớn trường hợp ho nhiều do viêm amidan là do viêm nhiễm, sưng amidan, mủ hoặc dịch tiết kích thích họng. Tuy nhiên, nếu amidan sưng to một bên, kéo dài không đỡ, kèm nuốt nghẹn, đau tai một bên, khạc máu, sụt cân hoặc nổi hạch cổ bất thường, cần đi khám ngay.
Không. Kháng sinh cần dùng đúng loại, đúng liều và đúng thời gian. Tự ý dùng kháng sinh có thể gây kháng thuốc, dị ứng, rối loạn tiêu hóa và làm bệnh khó điều trị hơn. Người bệnh chỉ nên dùng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ.
Cần vệ sinh răng miệng kỹ, súc họng nước muối sinh lý, uống đủ nước và điều trị ổ viêm nếu có. Nếu amidan hốc mủ tái phát nhiều lần, mùi hôi kéo dài, khạc ra bã đậu thường xuyên, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị chuyên khoa hoặc cắt amidan khi cần thiết.
Amidan là một phần của hệ miễn dịch vùng họng, vì vậy không cắt amidan tùy tiện. Tuy nhiên, khi amidan trở thành ổ viêm mạn tính, tái phát nhiều lần, gây tắc nghẽn đường thở hoặc biến chứng, lợi ích của việc cắt amidan có thể lớn hơn nguy cơ. Quyết định phẫu thuật cần do bác sĩ Tai Mũi Họng đánh giá.
Viêm amidan gây ho là tình trạng thường gặp khi amidan sưng to, có mủ hoặc viêm tái phát khiến vùng họng bị kích thích kéo dài. Người bệnh có thể giảm ho bằng cách súc họng nước muối, uống nước ấm, nghỉ ngơi, ăn mềm và tránh tác nhân kích ứng.
Tuy nhiên, không nên tự ý dùng kháng sinh hoặc trì hoãn thăm khám khi có sốt cao, amidan mủ, khó thở, nuốt nghẹn, ho kéo dài hoặc viêm tái phát nhiều lần. Điều trị đúng nguyên nhân và thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng là cách an toàn nhất để kiểm soát bệnh, giảm ho dai dẳng và phòng biến chứng.
Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại website titafa.com, hotline tư vấn 1900 2163.
---------------
Xem thêm:
1. Viêm Họng Có Đờm: Nguyên Nhân, Triệu Chứng và Cách Điều Trị Hiệu Quả
2. Sáng Ngủ Dậy Ho Có Đờm Là Bệnh Gì? Dấu Hiệu Và Cách Khắc Phục
3. Viêm Xoang Gây Ho Có Đờm: Tại Sao Lại Như Vậy Và Cách Xử Lý Dứt Điểm
Viêm amidan ho có đờm là dấu hiệu gì? Tìm hiểu nguyên nhân gây đờm, cách tiêu đờm tại nhà và khi nào cần dùng kháng sinh.
Viêm amidan gây ho dai dẳng? Tìm hiểu cơ chế gây ho, dấu hiệu nhận biết và khi nào cần phẫu thuật amidan.
Viêm họng có đờm: nguyên nhân, cách tiêu đờm, giảm đau họng tại nhà và dấu hiệu cần đi khám.
Bỏng là một trong những tổn thương da thường gặp trong cuộc sống hằng ngày. Từ những tai nạn nhỏ như nước sôi, dầu mỡ nóng, hơi nước nóng cho đến bỏng do ánh nắng mặt trời hay các tác nhân...
Vết loét mạn tính là một trong những dạng vết thương khiến người bệnh và người chăm sóc lo lắng nhất. Vì vậy, muốn vết loét hồi phục tốt hơn, người bệnh cần được chăm sóc toàn diện,...
