Sáng ngủ dậy ho có đờm thường xảy ra do dịch nhầy tích tụ trong đường hô hấp suốt đêm. Khi nằm ngủ, cơ thể ít vận động, tần suất nuốt giảm, dịch từ mũi, họng hoặc phế quản dễ ứ lại hơn.

Đến sáng, khi thức dậy và bắt đầu vận động, hệ thống lông mao trong đường hô hấp hoạt động tích cực để đẩy dịch nhầy ra ngoài. Lúc này, cơ thể tạo phản xạ ho hoặc hắng giọng để làm sạch đường thở.
Nếu đờm trong, lượng ít, không kèm sốt, khó thở, đau ngực hoặc mệt nhiều, tình trạng này có thể chỉ là phản xạ tự nhiên. Đặc biệt, người ngủ phòng điều hòa, uống ít nước hoặc có viêm mũi nhẹ rất dễ gặp cảm giác đờm vướng buổi sáng.
Tuy nhiên, ho có đờm vào buổi sáng kéo dài nhiều tuần, đờm ngày càng đặc, màu vàng xanh, gỉ sét, có máu hoặc mùi hôi là dấu hiệu cần chú ý. Khi đó, đờm không còn đơn thuần là dịch sinh lý mà có thể liên quan đến bệnh lý hô hấp.
Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây sáng ngủ dậy ho có đờm. Khi bị viêm mũi dị ứng, viêm xoang, nghẹt mũi hoặc cảm lạnh, dịch mũi có thể chảy ngược xuống thành sau họng trong lúc ngủ.
Dịch này tích tụ ở cổ họng suốt đêm, đến sáng gây cảm giác vướng, dính, ngứa rát và muốn khạc ra. Người bệnh thường phải hắng giọng nhiều lần mới thấy dễ chịu.
Dấu hiệu gợi ý là nghẹt mũi, chảy mũi, hắt hơi, ngứa mũi, đau vùng mặt hoặc cảm giác có dịch chảy sau họng. Nếu đờm chủ yếu nằm ở cổ, không ho sâu từ ngực, nguyên nhân có thể đến từ mũi xoang.
Viêm phế quản mạn tính thường gặp ở người hút thuốc lá lâu năm, người thường xuyên tiếp xúc khói bụi, hóa chất hoặc không khí ô nhiễm. Khi niêm mạc phế quản bị kích thích kéo dài, cơ thể tăng tiết chất nhầy để bảo vệ đường thở.
Người bệnh thường khạc đờm buổi sáng nhiều hơn vì dịch tiết tích tụ trong phế quản suốt đêm. Đờm có thể đặc, dính, màu trắng đục hoặc vàng nhạt, đôi khi kèm khò khè, nặng ngực.
Nếu tình trạng ho khạc đờm diễn ra hầu hết các ngày, kéo dài nhiều tháng trong năm, đặc biệt ở người hút thuốc, cần đi khám để kiểm tra bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hoặc các bệnh lý phế quản khác.

Trào ngược dạ dày thực quản cũng là một nguyên nhân sáng dậy có đờm dễ bị bỏ qua. Khi nằm ngủ, axit và dịch dạ dày có thể trào ngược lên thực quản, thậm chí lên vùng họng, gây kích ứng niêm mạc.
Cơ thể phản ứng bằng cách tăng tiết dịch nhầy để bảo vệ họng. Vì vậy, người bệnh có thể thức dậy với cảm giác đắng miệng, chua miệng, nóng rát sau xương ức, vướng họng, khàn tiếng hoặc ho khan kèm ít đờm.
Tình trạng này thường nặng hơn sau khi ăn khuya, ăn quá no, uống rượu bia, cà phê, ăn đồ cay béo hoặc nằm ngay sau bữa ăn. Nếu không kiểm soát, trào ngược có thể làm cổ họng bị kích thích kéo dài.
Viêm xoang mạn tính khiến dịch nhầy hoặc dịch mủ được sản xuất liên tục trong các xoang. Khi dịch không thoát tốt ra mũi trước, nó có thể chảy xuống họng, gây ho, vướng đờm và hơi thở có mùi.
Người bị viêm xoang thường có nghẹt mũi kéo dài, chảy mũi đục, đau hoặc nặng vùng trán, má, quanh mắt, giảm khứu giác. Cơn ho thường tăng về đêm và sáng sớm do dịch xoang tích tụ khi nằm.
Nếu sáng ngủ dậy ho có đờm đi kèm dịch mũi vàng xanh, mùi hôi, đau vùng mặt hoặc đau đầu dai dẳng, nên nghĩ đến nguyên nhân từ xoang và thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng.
Súc họng bằng nước muối ấm sau khi ngủ dậy có thể giúp làm sạch dịch nhầy bám ở cổ họng. Nước muối ấm hỗ trợ làm dịu niêm mạc, giảm cảm giác vướng và giúp đờm dễ được tống ra ngoài hơn.
Nếu nguyên nhân đến từ chảy dịch mũi sau, rửa mũi bằng nước muối sinh lý là biện pháp rất quan trọng. Cách này giúp làm sạch dịch mũi, bụi bẩn, dị nguyên và giảm lượng dịch chảy xuống họng trong lúc ngủ.
Khi rửa mũi, cần dùng dung dịch phù hợp, dụng cụ sạch và thao tác nhẹ nhàng. Không nên bơm rửa quá mạnh vì có thể gây sặc, đau tai hoặc khó chịu, nhất là ở trẻ nhỏ.

Một ly nước ấm sau khi thức dậy có thể giúp làm loãng đờm và làm ẩm cổ họng. Đây là cách đơn giản nhưng hữu ích với người thường xuyên ho có đờm vào buổi sáng do khô họng, thiếu nước hoặc ngủ phòng điều hòa.
Trà gừng ấm hoặc nước mật ong ấm cũng có thể hỗ trợ làm dịu họng. Tuy nhiên, mật ong không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi, người bị đái tháo đường cần thận trọng với lượng đường sử dụng.
Nên hạn chế uống nước đá, rượu bia hoặc cà phê ngay khi thức dậy nếu chúng làm cổ họng khó chịu hơn. Với người trào ngược, cà phê sáng lúc bụng đói có thể làm triệu chứng nặng hơn.
Kê cao gối khi ngủ giúp giảm dịch mũi chảy xuống họng và hạn chế trào ngược dạ dày. Đây là biện pháp đơn giản, phù hợp với người hay vướng họng, nghẹt mũi hoặc ho khi nằm.
Nếu phòng ngủ quá khô, có thể cân nhắc sử dụng máy tạo độ ẩm ở mức phù hợp. Không khí đủ ẩm giúp niêm mạc mũi họng bớt khô, dịch nhầy ít đặc hơn và cổ họng dễ chịu hơn khi thức dậy.
Bỏ thuốc lá là bước quan trọng nhất nếu người bệnh hút thuốc. Khói thuốc làm tổn thương niêm mạc đường thở, tăng tiết đờm và khiến tình trạng khạc đờm buổi sáng kéo dài dai dẳng.
Ngoài ra, nên vệ sinh phòng ngủ, giặt chăn ga định kỳ, tránh bụi mịn, lông thú, nấm mốc và mùi hóa chất mạnh. Những yếu tố này có thể làm mũi họng kích ứng và tăng tiết dịch về đêm.
Cần đi khám nếu đờm chuyển sang màu vàng đậm, xanh lá, gỉ sét hoặc có máu. Đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng đường hô hấp, viêm xoang nặng, viêm phổi hoặc bệnh lý cần được đánh giá.
Nếu sáng ngủ dậy ho có đờm kèm khó thở, đau ngực, khò khè tăng dần hoặc mệt nhiều, không nên tự điều trị tại nhà. Các triệu chứng này có thể liên quan đến hen, COPD, viêm phế quản hoặc viêm phổi.
Sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt nhẹ về chiều, đổ mồ hôi đêm, ho kéo dài nhiều tuần hoặc ho ra máu là nhóm dấu hiệu cần kiểm tra sớm. Đây có thể là biểu hiện của bệnh lý phổi nghiêm trọng hơn.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền hô hấp hoặc suy giảm miễn dịch nên được thăm khám sớm hơn nếu ho có đờm kéo dài. Không nên tự ý dùng thuốc ho, thuốc long đờm hoặc kháng sinh khi chưa rõ nguyên nhân.
Ban đêm, cơ thể ít uống nước, đường thở ít được làm sạch bằng động tác nuốt và một phần nước trong dịch nhầy có thể bay hơi. Vì vậy, đờm buổi sáng thường đặc hơn, dính hơn và khó khạc hơn.
Đờm hoặc dịch họng có mùi hôi có thể liên quan đến nhiễm khuẩn, viêm xoang mạn tính, viêm amidan hốc mủ, bệnh răng miệng hoặc một số bệnh lý phế quản. Nếu mùi hôi kéo dài, nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Không nên tự dùng thuốc long đờm thường xuyên nếu chưa rõ nguyên nhân. Thuốc chỉ phù hợp trong một số trường hợp đờm đặc, khó khạc và nên dùng theo hướng dẫn. Lạm dụng thuốc có thể làm chậm việc phát hiện bệnh gốc.
Nếu trẻ vẫn ăn, ngủ, chơi bình thường, không sốt, không khó thở, tình trạng có thể liên quan đến viêm mũi, chảy dịch mũi sau hoặc khô họng. Cha mẹ có thể vệ sinh mũi họng, cho trẻ uống đủ nước và theo dõi.
Nếu trẻ sốt, thở nhanh, khò khè, bỏ bú, mệt, ho nhiều, nôn ói, đờm xanh vàng hoặc tình trạng kéo dài nhiều ngày, cần đưa trẻ đi khám để được đánh giá và dùng thuốc an toàn.
Sáng ngủ dậy ho có đờm thường do dịch nhầy tích tụ sau một đêm, khiến cổ họng vướng víu, rát họng, khàn tiếng nhẹ và phải hắng giọng nhiều lần. Bên cạnh việc tìm đúng nguyên nhân như chảy dịch mũi sau, viêm xoang, trào ngược hoặc viêm phế quản, có thể kết hợp sản phẩm hỗ trợ làm dịu họng để dễ chịu hơn.
Viên Ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa là thực phẩm bảo vệ sức khỏe dạng viên ngậm, sản phẩm hỗ trợ cải thiện ho, ho có đờm; hỗ trợ giảm đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.

Dạng viên ngậm giúp sản phẩm tan từ từ trong khoang miệng, tiếp xúc trực tiếp với vùng họng đang khó chịu. Điểm nổi bật là thành phần AP-Bio® từ chiết xuất xuyên tâm liên chuẩn hóa, phù hợp nhu cầu hỗ trợ chăm sóc đường hô hấp.
Đối tượng sử dụng: Trẻ em từ 6 tuổi và người lớn; người bị ho, ho có đờm, đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Cách dùng:
Trẻ 6–12 tuổi: ngậm 1 viên/lần, ngày 3 lần.
Từ 12 tuổi trở lên và người lớn: ngậm 1 viên/lần, ngày 4 lần.
Nên ngậm từ từ, không nhai nuốt vội.
Lưu ý: Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Sáng ngủ dậy ho có đờm thường xuất phát từ dịch nhầy tích tụ trong đêm, chảy dịch mũi sau, viêm xoang, viêm phế quản, trào ngược dạ dày hoặc thói quen hút thuốc. Nếu đờm trong, ít và không kèm dấu hiệu nặng, có thể cải thiện bằng vệ sinh mũi họng, uống nước ấm, kê cao gối và tránh khói bụi. Tuy nhiên, nếu đờm đổi màu, có máu, sốt, khó thở, đau ngực, sụt cân hoặc ho kéo dài, cần đi khám để được chẩn đoán chính xác.
Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại website Titafa Online, hotline tư vấn 1900 2163.
----------------
Xem thêm:
1. Ho Ra Đờm Có Máu: Dấu Hiệu Cảnh Báo Sức Khỏe Nghiêm Trọng
2. 10+ Cách Trị Ho Có Đờm Tại Nhà Đơn Giản, Dứt Điểm Nhanh
3. Chế Độ Ăn Uống Khi Bị Ho Đờm Xanh: Nên Ăn Gì, Kiêng Gì Để Nhanh Khỏi?
Vết thương ngoài da là tình trạng thường gặp trong cuộc sống hằng ngày, từ những vết trầy xước nhỏ đến các vết cắt, bỏng hay tổn thương do tai nạn. Bên cạnh nỗi lo đau rát, nhiều người...
Sáng ngủ dậy ho có đờm dai dẳng? Tìm hiểu nguyên nhân từ chảy dịch mũi sau, viêm phế quản, trào ngược dạ dày và cách khắc phục hiệu quả tại nhà.
Loét tỳ đè là tình trạng tổn thương da và mô dưới da xảy ra khi một vùng cơ thể phải chịu áp lực liên tục trong thời gian dài. Tình trạng này thường gặp ở người cao tuổi, người nằm liệt...
Chỉ một lần té xe nhẹ cũng có thể khiến da bị trầy xước, đỏ rát, đau xót và gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày. Đặc biệt, những vết trầy do ma sát với mặt đường nếu không...
Vết thương hở bôi gì để mau lành và hạn chế sẹo là thắc mắc thường gặp khi da bị trầy xước, đứt tay, tổn thương do sinh hoạt hằng ngày. Việc chăm sóc đúng cách ngay từ đầu không chỉ...