Thông tin sức khỏe

Người Bị Ho Có Ăn Được Vừng (Mè Đen) Hay Không?

Vừng, hay còn gọi là mè, là nguyên liệu quen thuộc trong bữa ăn người Việt, từ muối vừng, chè vừng đen đến bánh kẹo.

Thế nhưng, khi đang ho, nhiều người lại e ngại vì nghe nói vừng dễ gây ngứa họng. Vậy bị ho có ăn được vừng không, loại nào nên ăn và ăn thế nào cho đúng? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp rõ ràng.

Tác động của hạt vừng đối với hệ hô hấp như thế nào?

Hạt vừng có thể hỗ trợ hệ hô hấp nhờ nguồn dưỡng chất dồi dào và đặc tính nhuận táo theo Đông y. Tuy nhiên, cách chế biến quyết định việc vừng làm dịu họng hay gây kích ứng.

Theo Y học hiện đại, hạt vừng cung cấp nhiều dưỡng chất có lợi:

  • Kẽm, sắt, magie, canxi: Kẽm tham gia vào hoạt động của hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh.

  • Vitamin E và lignan (sesamin, sesamol): Là các chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương.

  • Chất béo không bão hòa: Chủ yếu là omega-6 và omega-9. Vừng không phải nguồn omega-3 đáng kể như nhiều người vẫn nghĩ.

Dầu tự nhiên trong vừng còn có khả năng tạo lớp màng mỏng, giúp làm trơn và bảo vệ phần nào niêm mạc họng đang khô rát.

Theo Y học cổ truyền, vừng đen có tên dược liệu là hắc chi ma. Vị thuốc có vị ngọt, tính bình, có tác dụng bổ can thận, dưỡng âm, nhuận táo. Nhờ vậy, vừng đen thường được dân gian dùng cho người ho khan thể âm hư, họng khô nóng, táo bón.

Bị ho có ăn được vừng không?

Bị ho có ăn được vừng, nhưng không nên ăn vừng nguyên hạt rang khô. Nên ưu tiên các món vừng đã xay nhuyễn, nấu thành dạng lỏng hoặc mềm.

Lý do là vỏ hạt vừng khá cứng và khô ráp. Khi nhai không kỹ, các mảnh li ti dễ bám vào thành họng đang viêm, tạo ra ma sát. Ma sát này kích thích niêm mạc, gây phản xạ ho liên tục.

Đây chính là lý do khiến nhiều người cho rằng mè có gây ho, hoặc thắc mắc khi bị ho có kiêng ăn vừng không. Thực tế, vấn đề nằm ở hình thái hạt chứ không phải bản thân vừng.

Bị ho có ăn được muối vừng không? Muối vừng vừa khô, vừa mặn, lại chứa nhiều hạt vừng giã dối. Món này dễ khiến họng khô rát và ngứa hơn. Nếu thích, bạn chỉ nên rắc một ít muối vừng giã thật mịn, nêm nhạt lên cháo loãng.

Đối với trường hợp ho khan, ho rát họng

Người ho khan là đối tượng phù hợp để ăn vừng, đặc biệt là vừng đen. Tuy nhiên, cần chế biến thành món lỏng, mịn như chè vừng đen loãng hoặc cháo vừng xay.

Ho khan xảy ra khi niêm mạc họng bị khô và kích ứng. Dầu tự nhiên trong vừng giúp làm trơn bề mặt niêm mạc, giảm cảm giác ngứa rát. Theo Đông y, vừng đen dưỡng âm, nhuận táo, phù hợp với thể ho khan do khô nóng. Đây là cơ sở của các mẹo hỗ trợ ho khan bằng vừng đen trong dân gian.

Đối với trường hợp ho có đờm đặc

Người đang ho có đờm đặc nên hạn chế ăn vừng. Vừng chứa lượng chất béo khá cao, khoảng 50% trọng lượng hạt.

Lượng dầu này có thể khiến một số người cảm thấy đờm dính, đặc hơn và khó khạc ra. Đờm ứ đọng lâu trong đường thở dễ làm cơn ho kéo dài. Vậy ăn vừng đen có làm ho hơn không? Với người ho có đờm nhiều, câu trả lời là có thể, nên tạm ngưng cho đến khi đờm giảm.

Mẹo dùng vừng đen hỗ trợ giảm ho hiệu quả tại nhà

Dưới đây là ba cách dùng vừng đen đơn giản, dễ làm và thân thiện với cổ họng.

Sữa vừng đen ấm giúp làm dịu cổ họng

  • Nguyên liệu: Khoảng 30g vừng đen, 500ml nước, một ít đường phèn.

  • Cách làm: Rang vừng chín thơm trên lửa nhỏ, để nguội. Xay nhuyễn với nước, sau đó lọc kỹ qua rây hoặc khăn mỏng để loại bỏ bã.

  • Nấu: Đun sôi nhẹ sữa vừng cùng đường phèn, khuấy đều.

  • Cách dùng: Uống ấm 1 cốc nhỏ mỗi ngày.

Bước lọc bã rất quan trọng. Nếu còn bã, các mảnh vừng li ti sẽ vướng ở cổ họng, gây kích ứng và làm ho thêm.

Chè vừng đen nhuận phế (Chí mà phù)

Chí mà phù là món chè vừng đen sánh mịn, có nguồn gốc từ ẩm thực người Hoa:

  • Nguyên liệu: 50g vừng đen rang, 30g gạo nếp (hoặc bột năng), đường phèn vừa đủ.

  • Cách làm: Ngâm gạo nếp cho mềm. Xay nhuyễn vừng đen và gạo nếp với nước, lọc bỏ bã.

  • Nấu: Đun nhỏ lửa, khuấy liên tục đến khi hỗn hợp sánh mịn. Thêm đường phèn cho vừa ăn.

Món chè mềm, dễ nuốt, cung cấp năng lượng cho người mệt mỏi, ăn kém do ho kéo dài.

Hỗn hợp vừng đen chưng đường phèn

  • Nguyên liệu: Vừng đen rang chín, xay mịn; đường phèn.

  • Cách làm: Trộn vừng với đường phèn theo tỷ lệ khoảng 2:1, thêm chút nước, chưng cách thủy 15–20 phút cho quyện.

  • Cách dùng: Mỗi ngày dùng 1–2 thìa nhỏ, ngậm và nuốt từ từ.

Đây là bài thuốc dân gian lành tính, phù hợp với ho khan, họng khô. Người tiểu đường nên bỏ hoặc giảm tối đa đường phèn trong các công thức trên.

Nên lưu ý gì khi ăn vừng trong lúc đang ho?

Để vừng thực sự có lợi cho cổ họng, bạn cần ghi nhớ những lưu ý sau:

  • Phải rang chín hoặc nấu nhừ: Không ăn vừng sống. Vỏ vừng sống cứng và có thể còn bụi mịn, dễ bám vào họng gây ngứa và kích hoạt ho dữ dội hơn.

  • Xay nhuyễn hạt vừng: Không ăn nguyên hạt khi họng đang viêm. Hạt vừng nhỏ, cứng dễ gây sặc hoặc xước niêm mạc đang sưng đỏ, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi.

  • Cẩn trọng với dị ứng: Vừng là một trong những thực phẩm gây dị ứng phổ biến. Người có tiền sử dị ứng vừng hoặc các loại hạt tuyệt đối không dùng. Phản ứng dị ứng có thể gây sưng họng, thu hẹp đường thở, rất nguy hiểm.

  • Ăn lượng vừa phải: Vừng giàu năng lượng. Mỗi ngày chỉ nên dùng khoảng 1–2 thìa canh.

Nếu ho kéo dài trên 3 tuần, ho kèm sốt cao hoặc khó thở, bạn cần đi khám thay vì chỉ điều chỉnh chế độ ăn.

Chăm sóc sức khỏe cổ họng theo tinh thần Đông y cùng Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa

Vừng đen được dân gian tin dùng vì tính dưỡng âm, nhuận táo, phù hợp với cổ họng khô rát. Trong Đông y, cặp dược liệu kinh điển cho chứng ho khan, họng khô chính là thiên môn và mạch môn. Đây cũng là nền tảng của viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium do Titafa phát triển.

Bên cạnh thiên môn và mạch môn, sản phẩm còn có xạ can, kha tử và cao lá thường xuân. Tinh dầu bạc hà, gừng, húng chanh được bổ sung để mang lại cảm giác thông thoáng khi ngậm. Viên ngậm giúp hỗ trợ làm dịu họng, giảm cảm giác khó chịu do ho, ho có đờm, khô rát họng và khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.

Sản phẩm dùng cho trẻ từ 6 tuổi và người lớn. Trẻ 6–12 tuổi ngậm 1 viên mỗi lần, ngày 3 lần. Từ 12 tuổi trở lên ngậm 1 viên mỗi lần, ngày 4 lần. Không dùng cho trẻ có tiền sử động kinh, co giật do sốt cao, người tiểu đường, người tỳ vị hư hàn, đi ngoài phân lỏng hoặc mẫn cảm với thành phần. Người đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế.

Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Kết luận

Vừng, đặc biệt là vừng đen, giàu dưỡng chất và có tính dưỡng âm, nhuận táo theo Đông y. Người ho khan có thể dùng vừng dưới dạng sữa vừng, chè chí mà phù hoặc vừng chưng đường phèn. Ngược lại, người ho có đờm đặc nên hạn chế vì lượng dầu cao trong hạt.

Nếu bạn cần thêm một cách chăm sóc cổ họng tiện lợi hằng ngày, có thể tham khảo viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium. Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại titafa.com, hotline tư vấn 1900 2163.