- Tư vấn sản phẩm: 1900 2163
Tình trạng ho khan về đêm ở người lớn không chỉ làm gián đoạn giấc ngủ mà còn có thể là tín hiệu cảnh báo đường hô hấp, dạ dày hoặc tai mũi họng đang gặp vấn đề. Hiểu đúng nguyên nhân ho khan về đêm là bước đầu để chọn cách xử lý an toàn, hiệu quả.
Ho khan về đêm ở người lớn là triệu chứng rất phổ biến, đặc biệt ở người có cơ địa dị ứng, hen suyễn, trào ngược dạ dày hoặc viêm mũi xoang kéo dài. Ho về đêm không phải là một bệnh riêng biệt, mà thường là biểu hiện nặng hơn của một bệnh lý nền nào đó.
Khi nằm xuống, dịch nhầy từ mũi xoang dễ chảy về phía sau họng, còn axit dạ dày dễ trào ngược lên thực quản. Cả hai yếu tố này đều kích thích niêm mạc họng và gây phản xạ ho. Mayo Clinic cũng ghi nhận ho kéo dài nhiều tuần thường liên quan đến chảy dịch mũi sau, hen suyễn, trào ngược axit, nhiễm trùng hô hấp hoặc một số bệnh phổi khác.
Ngoài tư thế nằm, không khí khô lạnh trong phòng điều hòa cũng làm niêm mạc hô hấp mất độ ẩm, dễ gây ho khan ngứa cổ về đêm. Một số người chỉ cần bật điều hòa, nằm trong phòng kín hoặc tiếp xúc bụi mịn, lông thú, mạt nhà là bắt đầu ho liên tục.
Ban đêm cũng là thời điểm cơ thể có những thay đổi sinh lý. Nồng độ cortisol tự nhiên giảm xuống, phản ứng viêm ở đường thở có thể rõ hơn. Vì vậy, người bị hen, viêm mũi dị ứng hoặc viêm phế quản sau virus thường cảm thấy nằm xuống là ho khan, dù ban ngày triệu chứng không quá nghiêm trọng.
Khi thắc mắc ho khan về đêm là bệnh gì, hen suyễn là nguyên nhân cần được nghĩ đến sớm. Ở người bị hen, đường thở viêm mạn tính và nhạy cảm quá mức với lạnh, bụi, phấn hoa, mùi hóa chất hoặc gắng sức. Có trường hợp hen không biểu hiện bằng cơn khó thở điển hình mà chủ yếu là ho khan dai dẳng, còn gọi là dạng hen ho.
Triệu chứng gợi ý gồm ho khan từng cơn, ho nhiều khi gần sáng, cảm giác nặng ngực, thở khò khè, hụt hơi hoặc tiếng rít khi thở ra. Cleveland Clinic cho biết các nguyên nhân thường gặp của ho mạn tính bao gồm hen suyễn, chảy dịch mũi sau và trào ngược dạ dày thực quản; việc điều trị cần dựa vào nguyên nhân nền chứ không chỉ cắt cơn ho.
Nếu ho nhiều về đêm lặp lại nhiều tuần, đặc biệt sau khi tiếp xúc lạnh, bụi hoặc mùi nồng, người bệnh nên khám chuyên khoa hô hấp để đo chức năng hô hấp, đánh giá hen và dùng thuốc đúng chỉ định.
Trào ngược dạ dày thực quản là một nguyên nhân rất thường gặp gây ho khan về đêm ở người lớn. Khi nằm, axit từ dạ dày dễ đi ngược lên thực quản, họng và thanh quản. Niêm mạc vùng này không được thiết kế để chịu axit, nên dễ bị kích ứng, nóng rát và gây ho.
Dấu hiệu gợi ý gồm ho sau ăn tối, ho khoảng 1–2 giờ sau khi nằm ngủ, ợ nóng, ợ chua, đắng miệng buổi sáng, khàn tiếng hoặc cảm giác vướng ở cổ. Mayo Clinic Health System cũng chỉ ra rằng khi nằm phẳng, axit dạ dày có thể kích thích cổ họng và làm ho về đêm nặng hơn.
Điểm đáng chú ý là không phải ai bị trào ngược cũng có ợ nóng rõ ràng. Một số người chỉ biểu hiện bằng ho khan, khàn tiếng, hắng giọng hoặc đau rát họng kéo dài. Vì vậy, cách trị ho khan về đêm trong nhóm này không chỉ là uống siro ho, mà cần điều chỉnh ăn uống, giờ ngủ và kiểm soát trào ngược.
Chảy dịch mũi sau xảy ra khi dịch nhầy từ mũi, xoang chảy xuống thành sau họng. Khi đứng hoặc ngồi, dịch có thể trôi xuống dễ hơn; nhưng khi nằm, dịch ứ lại và kích thích họng, gây ngứa, vướng, hắng giọng và ho.
Nguyên nhân thường gặp là viêm mũi dị ứng, viêm xoang, cảm lạnh kéo dài, lệch vách ngăn hoặc tiếp xúc dị nguyên trong phòng ngủ. Người bệnh thường có cảm giác đờm dính sau họng, nghẹt mũi, sổ mũi, hắt hơi, giảm ngửi hoặc đau nặng vùng mặt.
Nếu ho khan ngứa cổ về đêm đi kèm nghẹt mũi, hắt hơi buổi sáng, chảy nước mũi trong, khả năng cao có yếu tố dị ứng hoặc chảy dịch mũi sau. Khi đó, vệ sinh mũi, kiểm soát bụi phòng ngủ và điều trị viêm mũi xoang đúng cách thường giúp giảm ho rõ rệt.
Ngoài 3 thủ phạm chính, ho khan về đêm ở người lớn còn có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác.
Ho sau nhiễm virus thường gặp sau cảm cúm, COVID-19 hoặc viêm đường hô hấp cấp. Dù đã hết sốt, hết sổ mũi, đường thở vẫn tăng nhạy cảm trong vài tuần nên dễ ho khi gặp lạnh, nói nhiều hoặc nằm xuống.
Suy tim cũng có thể gây ho khi nằm, thường kèm khó thở, mệt, phù chân, hồi hộp hoặc phải kê cao gối mới dễ thở. Đây là nhóm cần được đánh giá y khoa sớm.
Một số thuốc hạ huyết áp nhóm ức chế men chuyển cũng có thể gây ho khan dai dẳng. Nếu ho bắt đầu sau khi dùng thuốc mới, không nên tự ý ngưng thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ để đổi thuốc phù hợp.
Cách đơn giản nhưng rất quan trọng là kê cao đầu khi ngủ. Có thể dùng gối nâng phần thân trên hoặc kê cao đầu giường khoảng 10–15 cm. Tư thế này giúp hạn chế dịch mũi chảy xuống họng và giảm nguy cơ axit trào ngược.
Duy trì độ ẩm phòng ở mức dễ chịu cũng hữu ích, nhất là khi dùng điều hòa. Không khí quá khô làm họng rát, khiến ho khan về đêm ở người lớn dễ bùng phát. Máy tạo ẩm có thể hỗ trợ, nhưng cần vệ sinh định kỳ để tránh nấm mốc.
Phòng ngủ nên được dọn sạch bụi, giặt ga gối thường xuyên, hạn chế thảm, thú nhồi bông, lông thú và nước hoa phòng. Với người dị ứng, đây là bước quan trọng không kém thuốc.
Uống một ly nước ấm hoặc trà thảo dược ấm trước khi ngủ có thể làm dịu niêm mạc họng. Trà gừng, trà hoa cúc hoặc nước ấm pha mật ong thường được nhiều người sử dụng để giảm cảm giác khô rát.
Mật ong có thể giúp làm dịu họng và giảm kích thích ho tạm thời ở người lớn. Tuy nhiên, người bị đái tháo đường cần thận trọng với lượng đường, còn trẻ dưới 1 tuổi không được dùng mật ong.
Súc họng nước muối ấm trước khi ngủ giúp làm sạch họng, giảm cảm giác vướng và hỗ trợ giảm kích ứng. Nếu có nghẹt mũi, xông hơi mũi họng hoặc rửa mũi bằng nước muối sinh lý có thể giúp thông thoáng đường thở.
Với người nghi trào ngược, tránh ăn no trong vòng 3 giờ trước khi ngủ là nguyên tắc quan trọng. Nên hạn chế cà phê, rượu bia, đồ cay, chocolate, bạc hà, thức ăn nhiều dầu mỡ vào buổi tối vì các yếu tố này có thể làm trào ngược nặng hơn.
Khi đang ngủ mà cơn ho ập đến, nên ngồi dậy thay vì cố nằm tiếp. Tư thế ngồi giúp giảm kích thích từ dịch nhầy hoặc axit trào lên họng. Sau đó, uống vài ngụm nước ấm chậm rãi để làm dịu cổ.
Có thể ngậm viên ngậm ho thảo dược để tăng tiết nước bọt, giữ ẩm niêm mạc họng và giảm cảm giác ngứa rát. Tuy nhiên, không nên lạm dụng viên ngậm chứa đường nếu có bệnh nền chuyển hóa.
Nếu cơn ho đi kèm khò khè, khó thở, nặng ngực, người đã được chẩn đoán hen cần dùng thuốc cắt cơn theo đúng hướng dẫn bác sĩ. Trường hợp chưa từng được chẩn đoán nhưng thường xuyên ho kèm khó thở về đêm, cần đi khám thay vì tự mua thuốc.
Cần đi khám nếu ho khan về đêm ở người lớn kéo dài trên 3–4 tuần không cải thiện, tái phát nhiều lần hoặc làm mất ngủ nghiêm trọng. NHS khuyến cáo nên tìm tư vấn y tế nếu ho kéo dài trên 3 tuần, ho ra máu, đau ngực, người trên 65 tuổi, có bệnh nền lâu dài hoặc suy giảm miễn dịch.
Không thể trì hoãn nếu ho kèm khó thở, thở khò khè, nặng ngực, đau ngực, sốt kéo dài, ho ra máu, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc đổ mồ hôi trộm ban đêm. Ho ra máu cần được kiểm tra sớm vì có thể liên quan đến nhiễm trùng, giãn phế quản, thuyên tắc phổi hoặc ung thư phổi.
Người bệnh nên khám chuyên khoa hô hấp nếu nghi hen, viêm phế quản, COPD, lao hoặc bệnh phổi. Nếu ho đi kèm nghẹt mũi, viêm xoang, chảy dịch mũi sau, nên khám tai mũi họng. Nếu có ợ nóng, ợ chua, khàn tiếng kéo dài, có thể cần khám tiêu hóa.
Bên cạnh việc xác định nguyên nhân và điều chỉnh lối sống, một số sản phẩm hỗ trợ đường hô hấp có thể được sử dụng như giải pháp bổ trợ. Viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa là sản phẩm sức khỏe dạng ngậm, phù hợp với người thường xuyên có cảm giác khô rát họng, ho khan, ngứa cổ, cần hỗ trợ làm dịu cổ họng và chăm sóc hệ hô hấp.
Sản phẩm nổi bật với thành phần chính là xuyên tâm liên, kết hợp cùng các thành phần hỗ trợ khác theo công thức của nhà sản xuất. Dạng viên ngậm giúp hoạt chất tiếp xúc trực tiếp vùng họng, tạo cảm giác dễ chịu, hỗ trợ giảm kích ứng tại chỗ và phù hợp sử dụng trong sinh hoạt hằng ngày.
Công dụng: hỗ trợ giảm ho, làm dịu họng, hỗ trợ bổ phổi và hỗ trợ tăng cường sức khỏe đường hô hấp.
Đối tượng sử dụng: người lớn bị ho khan, ngứa cổ, khô họng, thường xuyên phải nói nhiều, tiếp xúc khói bụi, điều hòa hoặc môi trường dễ kích ứng hô hấp.
Cách dùng: sử dụng theo hướng dẫn trên bao bì sản phẩm hoặc theo tư vấn của nhân viên y tế. Không tự ý dùng quá liều khuyến nghị.
Lưu ý: Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Ho do hen thường kèm khò khè, nặng ngực, khó thở, ho gần sáng hoặc sau khi gặp lạnh, bụi. Ho do trào ngược thường xuất hiện sau ăn tối, khi nằm, kèm ợ nóng, ợ chua, đắng miệng hoặc khàn tiếng.
Không nên dùng kéo dài khi chưa rõ nguyên nhân. Thuốc ức chế ho có thể che lấp bệnh nền. Nếu ho kéo dài trên 3 tuần hoặc có dấu hiệu bất thường, nên đi khám.
Điều hòa làm không khí lạnh và khô hơn, dễ kích thích đường thở nhạy cảm. Người bị viêm mũi dị ứng, hen hoặc sau nhiễm virus thường dễ ho hơn trong môi trường này.
Có thể, nhưng không phải nguyên nhân thường gặp nhất. Nguy cơ đáng chú ý hơn ở người lớn tuổi, hút thuốc lá, ho kéo dài, ho ra máu, sụt cân hoặc đau ngực. Cần khám để loại trừ.
Ho khan về đêm ở người lớn thường liên quan đến hen suyễn, trào ngược dạ dày, chảy dịch mũi sau hoặc đường thở tăng nhạy cảm sau nhiễm virus. Các biện pháp như kê cao đầu, giữ ẩm phòng, uống nước ấm, súc họng, tránh ăn khuya và kiểm soát dị nguyên có thể giúp giảm ho. Tuy nhiên, nếu ho kéo dài, kèm khó thở, đau ngực, ho ra máu hoặc sụt cân, cần đi khám sớm để tìm đúng nguyên nhân và điều trị an toàn.
Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại website Cửa Hàng Titafa, hotline tư vấn 1900 2163.
Không có gì mệt mỏi hơn việc bị đánh thức liên tục bởi những cơn ho khan dai dẳng, ngứa rát lúc nửa đêm.
Bạn bị ho dai dẳng, cổ họng lúc nào cũng vướng đờm. Đã thử nhiều loại thuốc ho, thậm chí cả kháng sinh nhưng tình trạng vẫn không cải thiện.
Khi con yêu bị ho, việc lựa chọn một loại siro vừa hiệu quả lại phải tuyệt đối an toàn là ưu tiên hàng đầu của mọi bậc cha mẹ.
“Trước khi có những viên thuốc tân dược, ông bà ta đã biết cách tận dụng những ‘vị thuốc’ quý giá ngay trong vườn nhà để trị bệnh.”
Tiếng ho của con lúc nửa đêm không chỉ làm gián đoạn giấc ngủ của cả gia đình mà còn là nỗi lo lắng không nguôi của cha mẹ. Nhìn con trằn trọc, khó thở hay thậm chí nôn trớ vì những cơn ho...
