Ngứa cổ gây ho vì cả hai cùng xuất phát từ tình trạng niêm mạc đường thở bị kích ứng. Khi đầu dây thần kinh cảm giác ở họng bị kích thích, bạn thấy ngứa, buồn ho và cơ thể phản xạ ho để "gạt bỏ" tác nhân.

Những dấu hiệu đi kèm dưới đây chỉ giúp bạn định hướng, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ.
Hoàn cảnh thường gặp: Nhiễm virus như cảm lạnh, cúm hoặc COVID-19 là nguyên nhân phổ biến gây ngứa họng và ho. Cảm giác kích ứng đôi khi còn kéo dài vài tuần sau nhiễm trùng do niêm mạc chưa hồi phục hoàn toàn.
Triệu chứng gợi ý: Ngứa họng thường xuất hiện trong vài ngày đầu, kèm sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, đau họng, sốt nhẹ hoặc đau mỏi người. Khi các triệu chứng này giảm, nhiều người vẫn còn ho ngứa cổ lâu ngày, nhất là khi nói nhiều hoặc gặp lạnh.
Giới hạn của việc tự nhận biết: "Ngứa họng" mô tả một cảm giác, còn "ho khan" là kiểu ho không khạc ra đờm. Ngứa họng có thể đi kèm ho khan hoặc ho có đờm. Bạn khó tự phân biệt cảm lạnh với cúm hay COVID-19 chỉ qua triệu chứng. Nếu sốt cao, mệt nhiều hoặc ho không giảm, hãy đi khám.
Hoàn cảnh thường gặp: Dịch từ mũi chảy xuống phía sau họng có thể gây kích ứng và ho. Tình trạng này có thể liên quan đến dị ứng hoặc bệnh ở mũi xoang. Triệu chứng thường tăng khi gặp bụi nhà, phấn hoa, lông thú, nấm mốc.
Triệu chứng gợi ý: Người bệnh hay có cảm giác vướng ở họng, phải hắng giọng liên tục. Đi kèm thường là hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi.
Giới hạn của việc tự nhận biết: Hãy chú ý triệu chứng ở mũi và mối liên hệ với môi trường bạn tiếp xúc, thay vì tự kết luận mọi trường hợp ngứa họng đều do dị ứng. Cần phân biệt với phản ứng dị ứng nặng xuất hiện đột ngột: nếu ngứa họng kèm sưng môi, lưỡi, khó thở hay choáng váng, đó có thể là phản vệ và cần cấp cứu ngay.
Hoàn cảnh thường gặp: Không khí khô, uống không đủ nước và tiếp xúc chất kích thích có thể khiến họng khô, ngứa hoặc khó chịu. Hay gặp khi ngồi lâu phòng điều hòa, làm việc nơi nhiều bụi, hít khói thuốc, khói bếp hoặc mùi hóa chất.
Triệu chứng gợi ý: Triệu chứng xuất hiện hoặc tăng khi bạn tiếp xúc tác nhân và giảm dần khi rời khỏi môi trường đó.
Giới hạn của việc tự nhận biết: Không nên mặc định mình chỉ bị kích ứng môi trường nếu ho vẫn kéo dài dù đã tránh tác nhân, hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường như sốt, khó thở, ho ra máu.
Hoàn cảnh thường gặp: Hen phế quản có thể gây ho, khò khè, khó thở hoặc cảm giác thắt ngực. Triệu chứng thường tăng về đêm hoặc khi gặp yếu tố kích phát như lạnh, gắng sức, khói bụi.
Triệu chứng gợi ý: Ho có thể kèm cảm giác ngứa họng, nhất là ở thể hen chủ yếu biểu hiện bằng ho. Người bệnh có thể có tiền sử dị ứng hoặc gia đình có người bị hen.
Giới hạn của việc tự nhận biết: Ho kéo dài còn có thể liên quan đến một số bệnh lý khác ở phổi, cần bác sĩ đánh giá dựa trên toàn bộ triệu chứng. Ngứa cổ họng không phải dấu hiệu đặc hiệu của hen hay bất kỳ bệnh phổi nào.
Hoàn cảnh thường gặp: Trào ngược có thể đi kèm ho tái diễn. Triệu chứng thường tăng sau ăn no, khi nằm ngay sau ăn hoặc vào ban đêm.
Triệu chứng gợi ý: Người bệnh có thể khàn tiếng, có vị chua hoặc đắng trong miệng, nóng rát sau xương ức, ợ hơi, cảm giác vướng ở cổ.
Giới hạn của việc tự nhận biết: Với người đã có triệu chứng trào ngược, có thể bắt đầu bằng việc tránh ăn sát giờ ngủ, kê cao đầu giường và nhận diện loại thức ăn làm triệu chứng tăng. Những điều chỉnh này chỉ áp dụng khi có dấu hiệu trào ngược rõ. Không nên kết luận ho về đêm đồng nghĩa với trào ngược, cũng không nên tự dùng thuốc giảm acid chỉ dựa vào cảm giác ngứa họng.

Hoàn cảnh thường gặp: Một số thuốc có thể liên quan đến ho kéo dài, điển hình là nhóm ức chế men chuyển dùng trong điều trị tăng huyết áp, suy tim.
Triệu chứng gợi ý: Thường là ho khan, kèm cảm giác ngứa hoặc vướng ở họng, không kèm sốt hay triệu chứng nhiễm trùng.
Giới hạn của việc tự nhận biết: Bạn nên ghi lại tên các thuốc đang dùng và thời điểm bắt đầu dùng để cung cấp cho bác sĩ khi đi khám. Tuyệt đối không tự ngừng hoặc đổi thuốc kê đơn. Hãy trao đổi với bác sĩ điều trị.
Các biện pháp dưới đây phù hợp với triệu chứng nhẹ, khi bạn chưa có dấu hiệu cần đi khám khẩn cấp. Đây là cách giảm khó chịu tạm thời, không phải điều trị nguyên nhân, và không phải mọi trường hợp ngứa cổ họng ho kéo dài đều hết nhờ chăm sóc tại nhà.
Giữ cơ thể đủ nước giúp niêm mạc họng không bị khô, từ đó giảm cảm giác ngứa rát. Lượng nước cần uống khác nhau tùy cân nặng, vận động, thời tiết và sức khỏe, nên không có một con số chung cho mọi người. Hãy uống rải rác trong ngày, không đợi khát mới uống. Người có bệnh tim, thận đang hạn chế nước cần theo hướng dẫn bác sĩ.
Hãy chọn đồ uống dễ chịu với họng như nước ấm, trà thảo mộc nhẹ, tránh đồ uống quá nóng vì có thể làm bỏng niêm mạc. Lưu ý rằng nước ấm chỉ giúp họng dễ chịu hơn, không có tác dụng tiêu diệt virus hay vi khuẩn gây bệnh.
Nghỉ ngơi đủ giấc, hạn chế nói to, nói nhiều khi họng đang ngứa rát. Trong thời gian này, hãy ghi nhận diễn biến của cơn ho: ho có giảm dần hay tăng lên, có xuất hiện thêm triệu chứng mới như sốt, khó thở, đờm đổi màu hay không.
Mật ong: Một thìa mật ong ăn trực tiếp hoặc pha với nước ấm có thể giúp giảm cảm giác khó chịu và hỗ trợ giảm ho. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả của mật ong còn hạn chế. Tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi vì nguy cơ ngộ độc botulinum.
Súc họng nước muối ấm: Có thể giúp làm dịu họng, làm sạch bớt dịch nhầy. Cách làm:
Pha khoảng nửa thìa cà phê muối vào một cốc nước ấm.
Ngậm một ngụm, ngửa nhẹ đầu và súc họng khoảng 30 giây.
Nhổ nước muối ra ngoài, không nuốt.
Không hướng dẫn trẻ nhỏ chưa biết súc miệng thực hiện cách này vì dễ bị sặc.
Viên ngậm: Viên ngậm có thể giúp kích thích tiết nước bọt, làm ẩm họng. Hãy chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì. Với trẻ nhỏ, viên ngậm hoặc kẹo cứng có nguy cơ gây hóc, không nên sử dụng.
Lưu ý, các biện pháp trên chỉ giúp làm dịu khó chịu, không có tác dụng "sát khuẩn toàn bộ đường thở", "chữa khỏi viêm họng" hay "cắt ho tức thì".
Khói thuốc lá, bụi, mùi hóa chất và hương liệu mạnh là những yếu tố có thể gây ngứa hoặc kích ứng họng. Nếu hút thuốc, đây là lúc nên cân nhắc ngừng hút.
Hãy theo dõi hoàn cảnh xuất hiện cơn ho, ví dụ ho tăng khi dọn nhà, khi ngồi phòng điều hòa, khi tiếp xúc thú nuôi hay khi làm việc trong môi trường nhiều bụi. Khi nhận ra quy luật, bạn có thể đeo khẩu trang, lau ẩm thay vì quét khô hoặc hạn chế ở những nơi đó.
Nếu không khí khô làm triệu chứng tăng, bạn có thể điều chỉnh môi trường cho phù hợp: không để điều hòa thổi thẳng vào người, để nhiệt độ vừa phải. Máy tạo độ ẩm có thể hữu ích với một số người, nhưng không phải ai cũng cần. Nếu dùng, hãy vệ sinh máy thường xuyên.

Khi ngứa cổ họng ho kéo dài đi kèm các dấu hiệu sau, bạn cần được bác sĩ đánh giá khẩn, không chờ đủ một mốc thời gian nào mới đi khám:
Khó thở, thở gấp.
Đau ngực.
Ho ra máu.
Ho dữ dội hoặc tăng nhanh trong thời gian ngắn.
Bên cạnh đó, bạn nên chủ động đi khám nếu:
Ho kéo dài trên 3 tuần.
Sụt cân không rõ nguyên nhân.
Đang có tình trạng suy giảm miễn dịch.
Cần phân biệt mốc thời gian nên đi khám với định nghĩa ho mạn tính. Ở người lớn, ho kéo dài trên 8 tuần được gọi là ho mạn tính. Đây là khái niệm phân loại trong y khoa, không phải khoảng thời gian bạn cần chờ trước khi tìm trợ giúp.
Đặc biệt, nếu ngứa họng kèm sưng môi, lưỡi hoặc họng, cảm giác thắt nghẹn ở họng, khó thở rõ rệt, choáng váng hay ngất xuất hiện nhanh, đó có thể là biểu hiện của phản vệ. Khi đó, cần gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất ngay, không chờ các mẹo giảm ho phát huy tác dụng.
Ho ngứa cổ kèm buồn nôn chưa đủ căn cứ để kết luận là do trào ngược. Buồn nôn có thể xuất hiện khi ho mạnh hoặc khi dịch nhầy chảy xuống họng. Trào ngược là một khả năng nếu kèm ợ chua, nóng rát ngực, triệu chứng tăng sau ăn hoặc khi nằm.
Ngoài ra, nôn trong hoặc sau cơn ho dữ dội có thể gặp ở bệnh ho gà. Bệnh thường có những cơn ho dồn dập, cuối cơn có tiếng rít khi hít vào, nên cần đánh giá thêm diễn biến và triệu chứng liên quan. Nếu ho dữ dội kèm nôn, nhất là ở trẻ nhỏ, hãy đi khám sớm.
Bị ho ngứa cổ không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn đồ lạnh. Tuy nhiên, với một số người, nước đá, kem hay đồ uống lạnh có thể làm họng kích ứng, khiến cơn ho tăng lên.
Hãy theo dõi phản ứng của cơ thể: nếu ho nhiều hơn sau khi dùng đồ lạnh thì tạm hạn chế; nếu không thấy khác biệt, không cần kiêng khem quá mức. Người bị hen nên chú ý hơn vì lạnh có thể kích phát triệu chứng.
Khi cổ họng ngứa rát và cơn ho cứ kéo dài, một viên ngậm phù hợp là cách đơn giản để chăm sóc họng tại chỗ, nhất là lúc đi làm hay ra ngoài không tiện súc họng, pha nước ấm. Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium là một lựa chọn bạn có thể tham khảo.

Viên ngậm chứa cao khô hỗn hợp thiên môn, mạch môn, xạ can, kha tử và cao khô lá thường xuân, cùng tinh dầu bạc hà, gừng, húng chanh. Sản phẩm hỗ trợ cải thiện tình trạng ho, ho có đờm và hỗ trợ giảm đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Sản phẩm dành cho trẻ em từ 6 tuổi và người lớn. Trẻ 6–12 tuổi ngậm 1 viên/lần, 3 lần/ngày; từ 12 tuổi đến người lớn ngậm 1 viên/lần, 4 lần/ngày. Không sử dụng cho trẻ em có tiền sử động kinh, co giật do sốt cao, người bị tiểu đường, người tỳ vị hư hàn, đi ngoài phân lỏng, người mẫn cảm hoặc kiêng kỵ với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Người đang dùng thuốc tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế trước khi sử dụng.
Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Ngứa cổ họng ho kéo dài có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân: nhiễm virus chưa hồi phục hẳn, dị ứng và dịch mũi chảy xuống họng, không khí khô, khói bụi, hen, trào ngược hay tác dụng phụ của thuốc. Uống đủ nước, nghỉ ngơi, làm dịu họng và tránh tác nhân kích ứng giúp giảm khó chịu với triệu chứng nhẹ, nhưng không thay thế điều trị nguyên nhân. Khi ho trên 3 tuần, kèm khó thở, đau ngực, ho ra máu hay sụt cân, hãy đi khám để được chẩn đoán đúng.
Cơn ngứa họng dai dẳng sẽ dễ chịu hơn khi bạn hiểu điều gì đang kích thích nó. Song song với việc lắng nghe cơ thể và thăm khám đúng lúc, một viên ngậm chăm sóc họng có thể giúp những ngày ho bớt mệt mỏi.
Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại titafa.com, hotline tư vấn 1900 2163.
----------------
Xem thêm:
1. Hướng Dẫn Cách Phòng Tránh Các Bệnh Về Đường Hô Hấp
Cổ họng lúc nào cũng ngứa ran, chỉ cần nói vài câu hay hít chút bụi là lại buồn ho, ho liên tục không dứt. Tình trạng ngứa cổ họng ho kéo dài khiến nhiều người mệt mỏi, mất ngủ. Đây không...
Mỗi độ giao mùa, số người bị ho, sổ mũi, viêm họng lại tăng vọt. Bệnh đường hô hấp tuy phổ biến nhưng hoàn toàn có thể hạn chế nếu chúng ta chủ động phòng ngừa từ những thói quen nhỏ...
Hệ hô hấp là cơ quan duy nhất trong cơ thể tiếp xúc trực tiếp và liên tục với môi trường bên ngoài.
Bệnh hô hấp luôn nằm trong nhóm bệnh lý phổ biến nhất, từ cảm lạnh thông thường đến những bệnh mạn tính nguy hiểm như COPD
Ở nhiều vùng quê miền Trung, đặc biệt là xứ Huế, bún lòng xào nghệ được xem là "bài thuốc trị ho của con nhà nghèo".