- Tư vấn sản phẩm: 1900 2163
Ho dai dẳng uống mãi không khỏi có thể không xuất phát từ phổi, mà do chảy dịch mũi sau gây ho. Khi dịch nhầy từ mũi, xoang chảy xuống họng, cổ họng bị kích ứng, gây ngứa, vướng, hắng giọng và ho kéo dài. Vậy làm sao nhận biết tình trạng này và xử lý đúng từ gốc? Bài viết sẽ giúp bạn hiểu nguyên nhân, dấu hiệu và cách cải thiện hiệu quả.
Chảy dịch mũi sau là tình trạng dịch nhầy dư thừa được sản xuất ở mũi và xoang, sau đó chảy ngược xuống thành sau họng thay vì thoát ra ngoài qua lỗ mũi. Cleveland Clinic mô tả postnasal drip là tình trạng chất nhầy tích tụ và chảy xuống phía sau cổ họng, có thể gây cảm giác nhột họng và dẫn đến ho mạn tính.
Bình thường, mũi và xoang luôn sản xuất một lượng dịch nhầy nhất định để làm ẩm niêm mạc, giữ bụi bẩn, vi khuẩn và các tác nhân gây kích ứng. Lượng dịch này thường được nuốt xuống một cách tự nhiên nên hầu như không gây khó chịu. Vấn đề chỉ xảy ra khi dịch tiết ra quá nhiều, quá đặc hoặc chảy xuống họng liên tục.
Cơ chế chảy dịch mũi sau gây ho khá dễ hiểu. Dịch nhầy có thể chứa chất gây dị ứng, virus, vi khuẩn, bụi bẩn hoặc các chất kích thích từ môi trường. Khi chảy xuống thành sau họng, dịch này bám vào niêm mạc, gây ngứa, rát, vướng họng và kích thích các thụ thể gây ho.
Khi đó, cơ thể tạo phản xạ ho để cố gắng đẩy dịch nhầy ra ngoài. Nhưng nếu nguồn dịch từ mũi xoang vẫn tiếp tục chảy xuống, cơn ho sẽ không dứt hẳn. Đây là lý do nhiều người uống thuốc ho nhưng chỉ đỡ tạm thời, sau đó lại ho trở lại.
Không phải mọi cơn ho kéo dài đều do phổi. Với hội chứng chảy dịch mũi sau, người bệnh thường có những dấu hiệu rất đặc trưng ở vùng mũi, họng và cảm giác vướng sau cổ.
Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là cảm giác luôn vướng víu ở cổ họng, như có đờm mắc kẹt phía sau họng nhưng khạc mãi không ra hết. Người bệnh thường phải hắng giọng liên tục để làm sạch cổ, nhất là khi nói chuyện, nằm xuống hoặc vừa ngủ dậy.
Cơn ho thường tăng về đêm hoặc vào sáng sớm. Khi nằm, dịch nhầy dễ chảy xuống thành sau họng và tích tụ nhiều hơn, khiến người bệnh ho từng cơn, khó ngủ hoặc thức dậy với cảm giác cổ họng đầy đờm.
Ngoài ho, người bệnh có thể kèm nghẹt mũi, sổ mũi, ngứa mũi, hắt hơi, đau họng nhẹ, khàn tiếng hoặc hơi thở có mùi. Một số người không chảy nước mũi ra ngoài nhiều nhưng vẫn luôn thấy có dịch chảy âm thầm xuống họng.
Triệu chứng này thường khiến người bệnh mô tả rằng đờm chảy xuống họng gây ho, cổ họng lúc nào cũng ẩm, dính, vướng hoặc muốn khạc. Đây là gợi ý quan trọng để phân biệt với các nguyên nhân ho khác.
Thuốc ho thông thường có thể giúp làm dịu cơn ho trong thời gian ngắn, nhưng không xử lý được nguyên nhân gốc là dịch nhầy đang chảy xuống từ mũi và xoang. Vì vậy, người bệnh có thể thấy đỡ ho vài giờ, sau đó triệu chứng lại quay lại.
Muốn kiểm soát cơn ho do chảy dịch mũi sau, cần tập trung điều trị vùng mũi xoang. Nếu nguyên nhân là dị ứng, cần kiểm soát dị ứng. Nếu nguyên nhân là viêm xoang, cần điều trị viêm xoang. Nếu nguyên nhân là không khí khô hoặc khói bụi, cần cải thiện môi trường sống.
Nói cách khác, cách trị ho do chảy dịch mũi sau không nên chỉ dừng lại ở thuốc ho. Cần làm sạch dịch mũi, làm loãng chất nhầy, giảm viêm niêm mạc mũi xoang và hạn chế các yếu tố kích thích khiến dịch tiết ra nhiều hơn.
Có nhiều yếu tố khiến mũi và xoang tăng tiết dịch. Xác định đúng nguyên nhân giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và giảm nguy cơ ho dai dẳng tái phát.
Viêm mũi dị ứng là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây chảy dịch mũi sau. Khi tiếp xúc với phấn hoa, bụi nhà, nấm mốc, lông thú cưng hoặc mùi hóa chất, hệ miễn dịch phản ứng quá mức và làm niêm mạc mũi tăng tiết dịch.
Người bị viêm mũi dị ứng thường hắt hơi liên tục, ngứa mũi, ngứa mắt, nghẹt mũi, chảy nước mũi trong và có cảm giác dịch chảy xuống họng. Triệu chứng có thể nặng hơn vào buổi sáng, khi dọn dẹp nhà cửa, nằm trong phòng máy lạnh hoặc tiếp xúc với thú cưng.
Nếu không kiểm soát dị ứng, dịch mũi sẽ tiếp tục chảy xuống họng và gây ho kéo dài. Đây là lý do nhiều người bị ho dai dẳng theo mùa hoặc ho tái phát khi thời tiết thay đổi.
Viêm xoang mạn tính xảy ra khi các hốc xoang bị viêm kéo dài, khiến dịch nhầy ứ đọng và khó thoát ra ngoài. Dịch này có thể đặc hơn, đôi khi màu vàng hoặc xanh, sau đó chảy xuống thành sau họng và gây kích ứng.
Người bị viêm xoang thường có cảm giác nặng mặt, đau vùng trán, má hoặc quanh mắt, nghẹt mũi kéo dài, giảm ngửi, hơi thở có mùi và ho nhiều về đêm. Khi dịch xoang chảy xuống họng liên tục, cổ họng dễ viêm rát, khàn tiếng và hắng giọng nhiều.
Trong trường hợp này, chỉ uống thuốc ho gần như không giải quyết được vấn đề. Người bệnh cần được bác sĩ Tai Mũi Họng đánh giá tình trạng mũi xoang, có thể cần nội soi mũi xoang hoặc điều trị theo nguyên nhân cụ thể.
Không khí khô, thời tiết hanh, ngủ máy lạnh, khói thuốc lá, bụi mịn, ô nhiễm hoặc mùi hóa chất đều có thể làm niêm mạc mũi bị kích ứng. Khi đó, mũi tăng tiết dịch như một phản ứng bảo vệ để làm ẩm và cuốn trôi tác nhân gây hại.
Dịch tiết nhiều hơn có thể chảy xuống họng, gây cảm giác vướng, ngứa và ho. Đây là lý do nhiều người ho nhiều hơn khi ngủ trong phòng điều hòa, làm việc trong môi trường bụi, tiếp xúc khói thuốc hoặc thay đổi thời tiết đột ngột.
Để cải thiện, cần giảm tiếp xúc với tác nhân kích ứng, giữ độ ẩm không khí phù hợp và vệ sinh mũi đúng cách. Nếu chỉ dùng thuốc ho mà vẫn tiếp tục hít phải khói bụi, triệu chứng rất dễ tái phát.
Thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ cũng có thể khiến niêm mạc mũi sung huyết, tăng tiết dịch và gây nghẹt mũi, chảy dịch mũi sau. Một số người có thể bị ho kéo dài trong thai kỳ do dịch mũi xuống họng, nhưng việc dùng thuốc cần đặc biệt thận trọng.
Một số loại thuốc, trong đó có thuốc điều trị huyết áp nhóm ức chế men chuyển, cũng có thể gây ho kéo dài. Ngoài ra, lệch vách ngăn mũi, polyp mũi, phì đại cuốn mũi hoặc trào ngược dạ dày cũng có thể làm triệu chứng ho và vướng họng phức tạp hơn.
Vì vậy, nếu ho kéo dài, không nên tự kết luận chỉ do cảm lạnh hoặc viêm họng. Cần xem xét toàn bộ triệu chứng mũi xoang, tiêu hóa, thuốc đang dùng và môi trường sống để tìm đúng nguyên nhân.
Muốn cải thiện tình trạng chảy dịch mũi sau gây ho, cần xử lý theo hướng làm sạch dịch nhầy, làm loãng chất tiết, giảm viêm niêm mạc và điều trị nguyên nhân nền. Dưới đây là các biện pháp thường được khuyến nghị.
Rửa mũi bằng nước muối sinh lý là một trong những cách quan trọng nhất để làm sạch dịch nhầy, bụi bẩn và tác nhân dị ứng trong mũi. Cleveland Clinic cũng đề cập việc rửa mũi bằng dung dịch nước muối như một biện pháp có thể giúp cải thiện chảy dịch mũi sau.
Khi dùng bình rửa mũi, cần sử dụng nước muối sinh lý hoặc dung dịch pha đúng nồng độ. Nước dùng để pha nên là nước đun sôi để nguội, nước cất hoặc nước đã lọc đảm bảo an toàn. Không dùng nước máy chưa xử lý để rửa mũi vì có nguy cơ nhiễm khuẩn.
Khi rửa, nghiêng đầu nhẹ về phía bồn rửa, đưa đầu bình vào một bên mũi và để dung dịch chảy qua bên còn lại. Không bóp quá mạnh, không rửa khi mũi tắc hoàn toàn hoặc đang đau tai. Sau khi rửa, xì mũi nhẹ từng bên để đẩy dịch ra ngoài.
Bên cạnh rửa mũi, nên uống đủ nước trong ngày để làm loãng dịch nhầy. Khi dịch loãng hơn, dịch dễ thoát ra ngoài hoặc được nuốt xuống tự nhiên, giảm cảm giác vướng họng và giảm kích thích ho.
Nếu nguyên nhân là viêm mũi dị ứng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng histamine, thuốc xịt mũi chứa corticosteroid hoặc các thuốc kiểm soát dị ứng khác. Người bệnh không nên tự dùng kéo dài nếu chưa được tư vấn, đặc biệt với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền.
Nếu nguyên nhân là viêm xoang, hướng điều trị có thể gồm rửa mũi, thuốc xịt mũi, thuốc giảm viêm, thuốc làm loãng dịch nhầy hoặc kháng sinh trong trường hợp nghi nhiễm khuẩn. Một số trường hợp viêm xoang mạn tính, polyp mũi hoặc bất thường cấu trúc có thể cần đánh giá chuyên sâu hơn.
Nếu ho có liên quan đến trào ngược dạ dày, việc điều trị cần tập trung vào kiểm soát axit, điều chỉnh chế độ ăn và tư thế ngủ. Đây là lý do người bệnh ho kéo dài nên đi khám thay vì chỉ mua thuốc ho, vì mỗi nguyên nhân cần cách xử trí khác nhau.
Dùng máy tạo độ ẩm có thể hữu ích nếu không khí trong phòng quá khô, đặc biệt khi ngủ máy lạnh. Độ ẩm phù hợp giúp niêm mạc mũi họng bớt khô, giảm kích ứng và hạn chế tăng tiết dịch bù trừ.
Cần tránh khói thuốc lá, bụi mịn, nước hoa nồng, hóa chất tẩy rửa mạnh và các tác nhân dị ứng đã biết. Nếu dị ứng với bụi nhà, nên giặt chăn ga thường xuyên, hút bụi, vệ sinh rèm cửa, hạn chế thú nhồi bông và giữ phòng ngủ thông thoáng.
Khi ngủ, có thể kê cao đầu nhẹ để giảm tình trạng dịch chảy xuống họng. Không nên ăn quá no trước khi ngủ nếu có nghi ngờ trào ngược dạ dày, vì axit trào ngược cũng có thể làm cổ họng kích ứng và gây ho về đêm.
Nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu ho kéo dài trên 3 tuần, đặc biệt khi đã dùng các biện pháp chăm sóc tại nhà nhưng không cải thiện. Ho dai dẳng có thể do chảy dịch mũi sau, nhưng cũng có thể liên quan đến hen, trào ngược, viêm phế quản mạn hoặc bệnh lý khác.
Cần đi khám sớm hơn nếu dịch mũi có màu xanh hoặc vàng đặc kèm sốt cao, đau mặt, đau đầu, hôi miệng hoặc nghẹt mũi nặng. Đây có thể là dấu hiệu viêm xoang nhiễm khuẩn hoặc tình trạng viêm cần điều trị đúng cách.
Nếu có khó thở, đau tức ngực, ho ra máu, sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài hoặc mệt lả, cần đi khám ngay. Những dấu hiệu này không nên quy hết cho hội chứng chảy dịch mũi sau vì có thể liên quan đến bệnh lý hô hấp nghiêm trọng hơn.
Lời khuyên quan trọng là đừng tự ý mua thuốc ho kéo dài. Hãy đi khám Tai Mũi Họng để được nội soi mũi xoang khi cần, vì đây là cách nhanh hơn để xác định nguồn dịch, mức độ viêm và nguyên nhân khiến cơn ho không dứt.
Với tình trạng chảy dịch mũi sau gây ho, hướng xử lý quan trọng nhất vẫn là làm sạch mũi xoang, kiểm soát dị ứng hoặc điều trị viêm xoang nếu có. Tuy nhiên, khi cổ họng bị kích ứng do dịch nhầy chảy xuống liên tục, người bệnh có thể cân nhắc thêm sản phẩm hỗ trợ làm dịu họng nếu phù hợp.
Viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa là thực phẩm bảo vệ sức khỏe dạng viên ngậm, hỗ trợ cải thiện ho, ho có đờm; hỗ trợ giảm đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản. Dạng viên ngậm giúp sản phẩm tan từ từ trong khoang miệng, hỗ trợ làm dịu vùng họng khi bị ho, vướng họng hoặc khàn tiếng.
Đối tượng sử dụng: trẻ em từ 6 tuổi và người lớn; người bị ho, ho có đờm; người bị đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Cách dùng: trẻ em từ 6–12 tuổi ngậm 1 viên/lần, ngày 3 lần. Trẻ em từ 12 tuổi và người lớn ngậm 1 viên/lần, ngày 4 lần. Nên ngậm từ từ để viên tan trong miệng, không nhai vội và không dùng cho trẻ quá nhỏ để tránh nguy cơ hóc hoặc sặc.
Lưu ý: Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Bản thân hiện tượng chảy dịch mũi sau không phải là bệnh lây nhiễm. Tuy nhiên, nguyên nhân gây ra nó có thể lây nếu xuất phát từ virus cảm lạnh, cúm hoặc nhiễm trùng hô hấp. Nếu do dị ứng, viêm mũi dị ứng hoặc không khí khô thì không lây.
Chảy dịch mũi sau thường đi kèm nghẹt mũi, sổ mũi, hắt hơi, ngứa mũi, cảm giác dịch chảy xuống họng và muốn hắng giọng. Trào ngược dạ dày thường đi kèm ợ nóng, ợ chua, nóng rát sau xương ức, ho nhiều sau ăn hoặc khi nằm.
Tuy nhiên, hai tình trạng này có thể cùng tồn tại. Nếu ho kéo dài, nên đi khám để được đánh giá đúng nguyên nhân.
Rửa mũi bằng nước muối sinh lý đúng cách thường an toàn và có thể giúp làm sạch dịch nhầy, bụi bẩn, tác nhân dị ứng. Tuy nhiên, không nên rửa quá mạnh, không dùng nước không đảm bảo vệ sinh và không lạm dụng quá nhiều lần trong ngày.
Nếu rửa mũi gây đau tai, chảy máu mũi, đau xoang hoặc khó chịu tăng lên, nên ngưng và hỏi ý kiến bác sĩ.
Ho do dịch mũi sau thường không nguy hiểm ngay nếu nguyên nhân là dị ứng, cảm lạnh nhẹ hoặc không khí khô. Tuy nhiên, nếu kéo dài, tình trạng này có thể gây viêm họng mạn, khàn tiếng, rối loạn giấc ngủ và ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.
Nếu ho kéo dài trên 3 tuần, dịch mũi vàng xanh kèm sốt, đau mặt, khó thở, đau ngực hoặc ho ra máu, cần đi khám sớm để loại trừ bệnh lý nghiêm trọng.
Chảy dịch mũi sau gây ho là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều người ho dai dẳng nhưng điều trị ho mãi không khỏi. Cốt lõi nằm ở dịch nhầy từ mũi xoang chảy xuống họng, gây ngứa, vướng và kích thích phản xạ ho.
Để cải thiện, cần rửa mũi đúng cách, uống đủ nước, tránh tác nhân dị ứng, kiểm soát viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang nếu có. Nếu ho kéo dài trên 3 tuần, dịch mũi bất thường, sốt, đau mặt, khó thở hoặc đau ngực, nên đi khám Tai Mũi Họng sớm.
Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại website titafa.com, hotline tư vấn 1900 2163.
Luôn thấy vướng họng, hắng giọng và ho dai dẳng? Đó có thể là hội chứng chảy dịch mũi sau. Tìm hiểu nguyên nhân và cách điều trị tận gốc ngay.
Ho dai dẳng không khỏi? Có thể bạn bị chảy dịch mũi sau. Tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị tận gốc.
Ho ra đờm có máu là dấu hiệu bệnh lý nguy hiểm. Đừng chủ quan! Tìm hiểu nguyên nhân, biến chứng và khi nào cần cấp cứu ngay.
Đầy bụng, chướng bụng, khó tiêu là tình trạng thường gặp sau ăn, có thể do ăn uống, stress hoặc bệnh lý tiêu hóa. Tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu, cách cải thiện và khi nào cần đi khám.
Men tiêu hóa giúp hỗ trợ phân giải thức ăn, giảm cảm giác đầy bụng, khó tiêu và hỗ trợ hấp thu dưỡng chất. Tìm hiểu cách dùng men tiêu hóa đúng, an toàn và tránh lạm dụng.
