- Tư vấn sản phẩm: 1900 2163
Thường xuyên bị cảm, vừa khỏi đã tái lại khiến nhiều người lo lắng không biết có phải do hệ miễn dịch suy yếu hay bệnh lý tiềm ẩn. Vậy thường xuyên bị cảm là dấu hiệu của bệnh gì, khi nào chỉ là do stress, thiếu ngủ, dinh dưỡng kém và khi nào cần đi khám? Bài viết sẽ giúp bạn hiểu nguyên nhân hay ốm vặt, dấu hiệu miễn dịch suy giảm và cách tăng sức đề kháng đúng cách.
Cảm lạnh là bệnh nhiễm virus đường hô hấp trên rất phổ biến. Người lớn khỏe mạnh vẫn có thể bị cảm vài lần mỗi năm, nhất là khi thời tiết thay đổi, làm việc trong môi trường đông người, thường xuyên tiếp xúc với trẻ nhỏ hoặc ngủ nghỉ thất thường.
Người lớn trung bình bị cảm lạnh khoảng 2–3 lần mỗi năm, trong khi trẻ em có thể bị nhiều hơn. Triệu chứng thường gặp gồm nghẹt mũi, sổ mũi, đau họng, ho, hắt hơi, mệt mỏi và thường tự cải thiện trong thời gian ngắn. NHS cũng cho biết cảm lạnh thường khởi phát từ từ trong 2–3 ngày và đa số người bệnh cảm thấy đỡ hơn sau khoảng 1–2 tuần.
Vì vậy, nếu một người lớn bị cảm 2–4 lần/năm, mỗi lần hồi phục tốt, không có biến chứng và sức khỏe nền ổn định, điều này chưa hẳn bất thường. Tuy nhiên, nếu mắc hơn 5–6 lần/năm, vừa khỏi đã bệnh lại, mỗi đợt cảm kéo dài dai dẳng, thường xuyên phải dùng thuốc hoặc hay chuyển thành viêm phế quản, viêm xoang, viêm tai, viêm phổi, nên xem đây là dấu hiệu cần quan tâm.
Thường xuyên bị cảm là dấu hiệu của bệnh gì không thể kết luận chỉ dựa vào số lần cảm cúm. Cần nhìn toàn cảnh: tần suất bệnh, thời gian hồi phục, mức độ nặng, bệnh lý nền, lối sống, môi trường làm việc và các dấu hiệu đi kèm.
Việc thường xuyên bị cảm không phải là “số phận”. Đó có thể là một thông điệp cơ thể gửi đến rằng: “Tôi đang cần được chăm sóc”. Khi hiểu đúng nguyên nhân, phần lớn trường hợp có thể cải thiện bằng điều chỉnh giấc ngủ, dinh dưỡng, vận động, kiểm soát stress và thăm khám đúng lúc.
Giấc ngủ là thời điểm cơ thể phục hồi và điều hòa miễn dịch. Khi ngủ không đủ, ngủ muộn, ngủ chập chờn hoặc làm việc ca kíp kéo dài, hệ miễn dịch có thể phản ứng kém hiệu quả hơn trước virus, vi khuẩn và các yếu tố gây viêm.
Harvard Medical School cho biết giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với chức năng miễn dịch, chuyển hóa, trí nhớ và nhiều hoạt động sống thiết yếu. Khi cơ thể thiếu ngủ, người bệnh dễ mệt, chậm hồi phục, dễ cảm lạnh hơn sau khi tiếp xúc với mầm bệnh.
Stress kéo dài cũng là lý do phổ biến khiến nhiều người thắc mắc người lớn hay bị cảm là bị làm sao. Khi căng thẳng mạn tính, cơ thể tiết nhiều hormone stress như cortisol. Cortisol tăng kéo dài có thể làm rối loạn phản ứng miễn dịch, khiến cơ thể dễ viêm, dễ mệt và khó chống đỡ mầm bệnh hơn. Một tổng quan y học năm 2024 ghi nhận stress cấp tính có thể tạm thời kích hoạt miễn dịch, nhưng stress mạn tính lại làm rối loạn hoặc ức chế chức năng miễn dịch.
Nếu hay bị cảm vào giai đoạn áp lực công việc, thiếu ngủ, lo âu, ăn uống thất thường, đó có thể là dấu hiệu cơ thể đang quá tải hơn là bệnh lý nguy hiểm ngay lập tức.
Hệ miễn dịch cần nguyên liệu để hoạt động. Khi khẩu phần ăn thiếu đạm, thiếu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt hoặc thường xuyên ăn đồ chế biến sẵn, cơ thể dễ thiếu vi chất cần thiết cho hàng rào miễn dịch.
Các dưỡng chất như vitamin C, vitamin D, kẽm, sắt, selenium, protein và lợi khuẩn đường ruột đều tham gia vào hoạt động miễn dịch theo nhiều cơ chế khác nhau. Khi thiếu hụt kéo dài, cơ thể có thể dễ mệt, da niêm mạc kém khỏe, vết thương lâu lành và dễ nhiễm trùng hơn.
Một số người ăn kiêng quá mức, bỏ bữa sáng, ít ăn thịt cá trứng sữa, ít ra nắng hoặc có bệnh lý tiêu hóa làm giảm hấp thu sẽ dễ rơi vào nhóm nguy cơ thiếu vi chất. Đây là một nguyên nhân thường gặp khi đặt câu hỏi hay bị cảm cúm là bệnh gì.
Điều quan trọng là không nên tự bổ sung liều cao nhiều loại vitamin cùng lúc. Cách an toàn hơn là điều chỉnh bữa ăn trước, sau đó xét nghiệm nếu nghi ngờ thiếu hụt rõ hoặc có triệu chứng kéo dài.
Ít vận động khiến tuần hoàn máu kém linh hoạt, cơ thể dễ mệt, chuyển hóa giảm và hệ miễn dịch hoạt động không tối ưu. Ngược lại, vận động vừa phải, đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn, hỗ trợ kiểm soát cân nặng, giảm stress và giúp cơ thể phản ứng tốt hơn với tác nhân gây bệnh.
Một tổng quan đăng trên NIH cho thấy vận động thể chất mức độ phù hợp có liên quan đến cải thiện hoạt động phòng vệ của hệ miễn dịch và sức khỏe chuyển hóa. Điều này không có nghĩa phải tập nặng. Đi bộ nhanh, đạp xe nhẹ, yoga, bơi lội hoặc tập sức bền vừa phải 30 phút/ngày đã có lợi cho nhiều người.
Môi trường sống cũng ảnh hưởng lớn đến đường hô hấp. Người thường xuyên ở trong phòng kín, máy lạnh, ít thông gió, tiếp xúc bụi mịn, khói thuốc, khói bếp, nấm mốc, hóa chất tẩy rửa hoặc làm việc trong văn phòng đông người dễ bị kích ứng mũi họng và nhiễm virus lặp lại.
Đây là lý do dân văn phòng, giáo viên, nhân viên bán hàng, nhân viên y tế hoặc người thường xuyên tiếp xúc khách hàng có thể bị ốm vặt nhiều hơn nhóm ít tiếp xúc đám đông.
Không nên vội nghĩ đến bệnh nguy hiểm ngay khi thường xuyên bị cảm, nhưng cũng không nên bỏ qua các nguyên nhân y khoa nếu tình trạng kéo dài. Một số bệnh lý có thể làm cơ thể dễ nhiễm trùng hoặc chậm hồi phục hơn.
Thiếu máu, thiếu sắt có thể khiến người bệnh mệt mỏi, chóng mặt, giảm sức bền, dễ hụt hơi và cảm giác “yếu” hơn bình thường. Tiểu đường hoặc rối loạn đường huyết khiến khả năng chống nhiễm trùng của cơ thể suy giảm, vết thương lâu lành và dễ nhiễm trùng da, tiết niệu, hô hấp hơn.
Rối loạn tuyến giáp cũng có thể làm cơ thể mệt mỏi kéo dài, rối loạn chuyển hóa, thay đổi cân nặng, nhịp tim, thân nhiệt và ảnh hưởng gián tiếp đến sức khỏe tổng thể. Ngoài ra, một số bệnh tự miễn, nhiễm virus mạn tính hoặc tình trạng dùng thuốc ức chế miễn dịch cũng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Vì vậy, thường xuyên bị cảm là dấu hiệu của bệnh gì cần được đánh giá dựa trên thăm khám và xét nghiệm, không nên tự chẩn đoán qua triệu chứng đơn lẻ.
Không phải ai hay cảm cũng bị suy giảm miễn dịch. Mắc bệnh hoặc nhiễm trùng kéo dài có thể là dấu hiệu hệ miễn dịch bị ảnh hưởng, nhưng chỉ riêng việc bệnh thường xuyên chưa đủ để kết luận; loại nhiễm trùng, mức độ nặng và thời gian hồi phục mới là yếu tố quan trọng.
Cần thận trọng nếu tình trạng “hay ốm vặt” không chỉ là cảm lạnh nhẹ mà đi kèm nhiễm trùng tái phát như viêm tai, viêm xoang nặng, viêm phổi, nhiễm trùng da, nấm miệng, nhiễm trùng tiết niệu hoặc phải dùng kháng sinh nhiều lần trong năm.
Các dấu hiệu hệ miễn dịch bị suy giảm đáng chú ý gồm vết thương lâu lành, sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, tiêu chảy kéo dài, sụt cân đột ngột, đổ mồ hôi đêm, mệt kiệt sức dù đã nghỉ ngơi, nổi hạch bất thường hoặc nhiễm trùng tái đi tái lại sau điều trị.
Suy giảm miễn dịch nguyên phát là nhóm bệnh khiến người bệnh dễ mắc nhiễm trùng hơn, nhiễm trùng nặng hơn hoặc hồi phục lâu hơn bình thường. Tuy nhiên, đây không phải nguyên nhân phổ biến nhất của cảm cúm lặp lại. Phần lớn người hay cảm vẫn nên bắt đầu từ đánh giá lối sống, môi trường, dinh dưỡng và các bệnh lý thường gặp trước.
Vậy khi nào cần đi khám khi hay bị cảm? Nên đi khám nếu bị cảm quá thường xuyên, mỗi lần kéo dài hơn 2 tuần, triệu chứng nặng dần, ho dai dẳng, khó thở, sốt tái phát, sụt cân, mệt bất thường hoặc nhiễm trùng lặp lại ở nhiều cơ quan.
Có thể bắt đầu bằng chuyên khoa Nội tổng quát, Y học gia đình hoặc Tai Mũi Họng nếu triệu chứng chủ yếu ở mũi họng. Nếu nghi ngờ dị ứng, hen, viêm mũi dị ứng hoặc rối loạn miễn dịch, có thể khám chuyên khoa Hô hấp hoặc Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng.
Các xét nghiệm thường được cân nhắc gồm công thức máu để đánh giá bạch cầu, hồng cầu, tiểu cầu; chỉ số viêm nếu nghi nhiễm trùng hoặc viêm kéo dài; đường huyết lúc đói hoặc HbA1c để tầm soát rối loạn đường huyết; chức năng tuyến giáp khi có biểu hiện nghi ngờ rối loạn nội tiết; ferritin, sắt, vitamin D, vitamin B12 hoặc các vi chất khác khi có nguy cơ thiếu hụt.
Không phải ai hay cảm cũng cần làm tất cả xét nghiệm. Bác sĩ sẽ chỉ định dựa trên tuổi, tiền sử, triệu chứng, thuốc đang dùng, nghề nghiệp và mức độ tái phát.
Cách tăng sức đề kháng cho người hay ốm nên bắt đầu từ bữa ăn hằng ngày. Một chế độ ăn đa dạng, đủ đạm, nhiều rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt, chất béo tốt và thực phẩm lên men sẽ giúp cơ thể có nền tảng miễn dịch ổn định hơn.
Nên ưu tiên thực phẩm giàu kẽm như hàu, hải sản, thịt, trứng, các loại đậu, hạt bí; thực phẩm giàu vitamin C như cam, bưởi, ổi, kiwi, dâu tây, rau lá xanh; thực phẩm chứa sắt như thịt đỏ vừa phải, gan, trứng, đậu, rau xanh đậm; thực phẩm giàu lợi khuẩn như sữa chua, kefir, kim chi, dưa cải lên men hợp vệ sinh.
Vitamin D cũng rất quan trọng với miễn dịch. Người ít ra nắng, làm việc văn phòng, che chắn kỹ hoặc có nguy cơ thiếu vitamin D có thể trao đổi với bác sĩ về việc xét nghiệm và bổ sung phù hợp.
Nên hạn chế rượu bia, thuốc lá, đồ ngọt nhiều, thức ăn nhanh và chế độ ăn quá ít năng lượng. Những yếu tố này có thể làm tăng viêm, rối loạn đường huyết và khiến cơ thể phục hồi kém hơn sau mỗi đợt bệnh.
Ngủ đủ 7–8 tiếng mỗi đêm là nền tảng quan trọng. Nên cố định giờ ngủ, tránh dùng điện thoại sát giờ đi ngủ, hạn chế caffeine buổi chiều tối và tạo không gian ngủ tối, yên tĩnh, mát vừa phải.
Vận động đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn, giảm stress và hỗ trợ miễn dịch. Với người mới bắt đầu, có thể đi bộ nhanh 20–30 phút mỗi ngày, tập giãn cơ, yoga hoặc đạp xe nhẹ. Không nên tập quá sức khi đang sốt, đau nhức nhiều hoặc vừa khỏi bệnh.
Kiểm soát stress cũng rất quan trọng. Có thể áp dụng hít thở sâu, thiền, yoga, viết nhật ký, nghỉ giải lao giữa giờ làm, giảm ôm đồm công việc và duy trì kết nối xã hội lành mạnh. Harvard Health ghi nhận người trưởng thành nên ngủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm, đồng thời vận động thường xuyên giúp giảm hormone stress như adrenaline và cortisol.
Ngoài ra, cần rửa tay đúng cách, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người trong mùa dịch, vệ sinh điện thoại, bàn phím, tay nắm cửa và hạn chế chạm tay lên mắt, mũi, miệng. Tiêm phòng cúm hằng năm, tiêm vaccine COVID-19 hoặc các vaccine khác theo khuyến cáo cũng là cách giảm nguy cơ mắc bệnh nặng.
Khi cơ thể thường xuyên bị cảm, vùng họng thường là nơi dễ chịu ảnh hưởng đầu tiên: khô rát, ngứa họng, ho nhẹ, vướng đờm hoặc khó chịu khi nói nhiều. Bên cạnh việc ngủ đủ, ăn uống lành mạnh, giữ ấm cơ thể và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường, các sản phẩm hỗ trợ chăm sóc cổ họng có thể được cân nhắc như một phần trong routine chăm sóc hằng ngày.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa là sản phẩm sức khỏe dạng kẹo ngậm, được phát triển nhằm hỗ trợ chăm sóc vùng họng, hỗ trợ làm dịu họng và giảm cảm giác khó chịu do ho, khô rát họng hoặc đờm. Thành phần chính của sản phẩm là Xuyên Tâm Liên, kết hợp cùng các thành phần thảo dược hỗ trợ khác theo công thức sản phẩm. Dạng kẹo ngậm giúp sản phẩm tan từ từ trong miệng, tiếp xúc trực tiếp với vùng họng, tạo cảm giác dễ chịu hơn khi cổ họng bị kích ứng.
Đối tượng sử dụng: trẻ em từ 6 tuổi và người lớn; người bị ho, ho có đờm; người bị đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Cách dùng: trẻ em từ 6–12 tuổi ngậm 1 viên/lần, ngày 3 lần. Trẻ em từ 12 tuổi và người lớn ngậm 1 viên/lần, ngày 4 lần. Nên ngậm từ từ để viên tan trong miệng, không dùng cho trẻ quá nhỏ để tránh nguy cơ hóc hoặc sặc.
Lưu ý: Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Yếu tố di truyền có thể ảnh hưởng một phần đến khả năng miễn dịch, cơ địa dị ứng hoặc nguy cơ mắc một số bệnh lý. Tuy nhiên, với đa số người trưởng thành, lối sống, giấc ngủ, dinh dưỡng, stress, môi trường làm việc và bệnh lý nền mới là các yếu tố quyết định rõ hơn.
Có thể hỗ trợ nếu cơ thể đang thiếu hụt dưỡng chất hoặc có nhu cầu cụ thể. Tuy nhiên, thực phẩm chức năng không thay thế chế độ ăn cân bằng, giấc ngủ, vận động và điều trị bệnh lý nền. Nên ưu tiên nguồn dưỡng chất tự nhiên trước và hỏi ý kiến chuyên gia y tế nếu muốn bổ sung dài ngày.
Người làm việc văn phòng thường ngồi lâu, ít vận động, tiếp xúc máy lạnh, không khí khô, không gian kín, stress công việc và dễ lây nhiễm trong môi trường đông người. Những yếu tố này khiến niêm mạc mũi họng dễ kích ứng và khả năng hồi phục của cơ thể giảm đi.
Cảm lạnh thông thường thường không gây suy yếu phổi nếu hồi phục tốt. Tuy nhiên, nếu nhiễm trùng hô hấp tái phát nhiều lần, chuyển thành viêm phế quản, viêm phổi, ho kéo dài hoặc khó thở, cần đi khám để kiểm tra phổi và loại trừ bệnh lý hô hấp mạn tính.
Thường xuyên bị cảm là dấu hiệu của bệnh gì cần được nhìn nhận một cách bình tĩnh và khoa học. Phần lớn trường hợp liên quan đến thiếu ngủ, stress, dinh dưỡng kém, ít vận động hoặc môi trường sống không phù hợp. Tuy nhiên, nếu cảm cúm lặp lại quá nhiều, kéo dài, nặng dần hoặc kèm nhiễm trùng tái phát, sụt cân, mệt kiệt sức, cần đi khám để tìm nguyên nhân.
Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại website titafa.com, hotline tư vấn 1900 2163.
---------------
Xem thêm:
1. Cảm Lạnh Có Lây Không? Đường Lây Truyền Và Cách Phòng Ngừa Hiệu Quả
2. Ho Kéo Dài Không Khỏi: Nguyên Nhân và Dấu Hiệu Bệnh Nguy Hiểm
3. Mẹ Bầu Bị Cảm Lạnh Phải Làm Sao? Cách Chăm Sóc Tại Nhà An Toàn
Thường xuyên bị cảm cúm, ốm vặt khiến bạn mệt mỏi? Tìm hiểu nguyên nhân khiến hệ miễn dịch suy yếu và cách cải thiện sức khỏe hiệu quả.
Ho do hen suyễn là gì? Nhận biết cơn ho hen, phân biệt với ho thông thường và cách kiểm soát hen hiệu quả.
Bé ho khò khè không sốt có nguy hiểm? Xem nguyên nhân, cách chăm sóc tại nhà và dấu hiệu cần cấp cứu ngay.
Viêm amidan ho có đờm là dấu hiệu gì? Tìm hiểu nguyên nhân gây đờm, cách tiêu đờm tại nhà và khi nào cần dùng kháng sinh.
Viêm amidan gây ho dai dẳng? Tìm hiểu cơ chế gây ho, dấu hiệu nhận biết và khi nào cần phẫu thuật amidan.
