Ngứa họng, ho liên tục khiến cổ họng đau rát và khó chịu hơn? Đừng vội bỏ qua, vì đây có thể là dấu hiệu kích ứng họng do cảm lạnh, thời tiết, khô họng hoặc nói nhiều. Vậy cách làm dịu cổ họng khi ho nào dễ áp dụng tại nhà và an toàn? Bài viết sẽ gợi ý các mẹo đơn giản như uống nước ấm, súc họng nước muối, ngậm mật ong và những dấu hiệu cần đi khám sớm.

Ho là phản xạ tự nhiên của cơ thể nhằm tống dị vật, đờm nhầy, bụi bẩn hoặc tác nhân kích ứng ra khỏi đường hô hấp. Khi ho thỉnh thoảng, phản xạ này giúp bảo vệ phổi và đường thở. Nhưng khi ho liên tục, lực bật hơi mạnh sẽ tạo áp lực và ma sát lên niêm mạc họng, khiến vùng này bị khô, đỏ, sưng viêm và đau rát.
Ngoài tác động cơ học của cơn ho, cổ họng còn có thể bị “tấn công” bởi virus, vi khuẩn, khói thuốc, bụi mịn, không khí lạnh, điều hòa, dị ứng hoặc trào ngược dạ dày. Những yếu tố này làm niêm mạc họng trở nên nhạy cảm hơn. Chỉ cần nói nhiều, nuốt nước bọt hoặc hít luồng khí lạnh cũng có thể gây ngứa, rát và kích thích ho.
Dưới đây là những cách làm dịu cổ họng khi ho đơn giản, dễ áp dụng tại nhà, phù hợp với người lớn và trẻ lớn. Với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc, cần thận trọng hơn và nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế nếu triệu chứng kéo dài.
Súc họng nước muối ấm là mẹo dễ làm, chi phí thấp nhưng rất hữu ích khi cổ họng bị ngứa, đau rát hoặc vướng đờm. Nước muối giúp làm sạch vùng họng, hỗ trợ giảm cảm giác sưng nề nhẹ và giúp cổ họng dễ chịu hơn sau vài lần thực hiện.
Pha khoảng 1/4–1/2 thìa cà phê muối vào 120–240ml nước ấm, khuấy tan hoàn toàn. Ngậm một ngụm, ngửa cổ súc họng trong 20–30 giây rồi nhổ ra, không nên nuốt. Có thể thực hiện 2–3 lần/ngày, đặc biệt vào buổi sáng và trước khi ngủ.
Không nên pha nước muối quá mặn hoặc súc họng quá nhiều lần trong ngày, vì có thể khiến niêm mạc họng bị khô hơn và làm cảm giác rát họng tăng lên.

Mật ong là lựa chọn quen thuộc khi cần giảm ngứa họng tức thì, đặc biệt với người bị ho khan, ho kích ứng hoặc khô rát cổ họng. Kết cấu đặc sánh của mật ong giúp bao phủ niêm mạc họng, tạo một lớp màng dịu nhẹ, nhờ đó cảm giác ngứa và muốn ho có thể giảm nhanh.
Có thể ngậm 1 thìa cà phê mật ong nguyên chất, để mật ong trôi chậm qua cổ họng thay vì nuốt ngay. Cách này đặc biệt phù hợp trước khi ngủ nếu cơn ho thường xuất hiện nhiều về đêm.
Mật ong chỉ dùng cho người lớn và trẻ trên 1 tuổi. Tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới 12 tháng tuổi do nguy cơ ngộ độc botulinum. Người bị tiểu đường hoặc cần kiểm soát đường huyết cũng nên cân nhắc lượng dùng.
Một trong những cách làm dịu cổ họng khi ho đơn giản nhất là uống nước ấm từng ngụm nhỏ. Khi cổ họng bị khô, các dây thần kinh cảm giác ở niêm mạc dễ bị kích thích, khiến người bệnh càng ngứa họng và muốn ho nhiều hơn.
Hãy chuẩn bị một cốc nước ấm vừa uống, nhấp từng ngụm nhỏ và nuốt chậm để nước tiếp xúc với vùng họng lâu hơn. Có thể áp dụng nhiều lần trong ngày, nhất là khi ngồi điều hòa, nói nhiều, vừa thức dậy hoặc sau một cơn ho kéo dài.
Nước ấm giúp duy trì độ ẩm cho cổ họng, làm loãng dịch nhầy và giảm cảm giác căng rát. Đây là mẹo an toàn, dễ thực hiện và phù hợp với hầu hết mọi người.
Gừng có vị cay ấm, thường được dùng trong các mẹo trị ho ngứa cổ do lạnh, nhiễm lạnh hoặc nói nhiều. Khi ngậm một lát gừng mỏng, cảm giác ấm lan nhẹ ở cổ họng có thể giúp giảm ngứa và làm dịu cảm giác khó chịu tạm thời.
Rửa sạch gừng, gọt vỏ, cắt một lát thật mỏng rồi chấm rất ít muối. Ngậm trong miệng vài phút để tinh chất gừng lan dần xuống cổ họng. Không nên dùng lát gừng quá dày, không nhai nuốt quá nhiều, nhất là với người dễ đau dạ dày.
Mẹo này phù hợp hơn với người lớn. Người bị trào ngược dạ dày, viêm loét dạ dày, nóng rát họng hoặc cơ địa nhạy cảm nên hạn chế vì gừng có thể làm tăng cảm giác nóng rát.

Quất chưng đường phèn là cách chữa đau họng khi ho được nhiều gia đình áp dụng. Vỏ quất chứa tinh dầu thơm, phần nước quất có vị chua nhẹ, khi chưng cùng đường phèn sẽ tạo thành hỗn hợp dễ ngậm, dễ nuốt và giúp cổ họng dịu hơn.
Rửa sạch 3–5 quả quất, ngâm nước muối loãng, cắt đôi và bỏ hạt để giảm vị đắng. Cho quất vào chén cùng một ít đường phèn, hấp cách thủy khoảng 15–20 phút. Dùng phần nước khi còn ấm, uống từng thìa nhỏ.
Nước quất chưng giúp làm ẩm cổ họng, vị ngọt nhẹ giúp giảm cảm giác rát, còn tinh dầu từ vỏ quất tạo cảm giác thông thoáng. Người bị đau dạ dày hoặc trào ngược nên dùng lượng vừa phải, tránh dùng quá chua.
Không khí khô là nguyên nhân khiến cổ họng dễ khô rát, đặc biệt khi ngủ máy lạnh hoặc ở trong môi trường hanh khô. Nếu cổ họng thường ngứa về đêm, làm ẩm không khí có thể giúp giảm kích ứng và hạn chế ho khi ngủ.
Có thể dùng máy tạo độ ẩm phun sương mát trong phòng ngủ. Nếu không có máy, có thể đặt một chậu nước sạch trong phòng hoặc treo khăn ẩm ở vị trí phù hợp. Cần vệ sinh máy tạo ẩm hằng ngày để tránh nấm mốc, vi khuẩn phát triển và phát tán ngược vào không khí.
Khi độ ẩm không khí ổn định, niêm mạc mũi họng sẽ bớt khô, nhờ đó cảm giác ngứa rát và ho kích ứng cũng giảm dần.
Viên ngậm thảo dược là lựa chọn tiện lợi khi cần làm dịu cổ họng trong lúc làm việc, di chuyển hoặc không tiện pha nước ấm. Việc ngậm viên ngậm giúp kích thích tiết nước bọt, làm ẩm vùng họng và giảm cảm giác khô rát tạm thời.
Nên chọn viên ngậm phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và đọc kỹ hướng dẫn sử dụng. Khi dùng, hãy ngậm từ từ để viên tan trong miệng, không nhai vội. Với trẻ nhỏ, cần đặc biệt thận trọng vì viên ngậm có thể gây hóc/sặc nếu trẻ chưa biết ngậm đúng cách.
Mẹo này phù hợp khi cổ họng khô, rát, khàn tiếng nhẹ hoặc ho kích ứng. Tuy nhiên, viên ngậm chỉ có vai trò hỗ trợ làm dịu triệu chứng, không thay thế thuốc điều trị nếu ho do bệnh lý.
Ho và ngứa họng thường nặng hơn vào ban đêm do dịch mũi chảy xuống họng, đờm tích tụ hoặc axit dạ dày trào ngược khi nằm thấp. Kê cao đầu khi ngủ là mẹo đơn giản giúp giảm kích thích vùng họng và hỗ trợ ngủ dễ hơn.
Có thể kê cao đầu và phần thân trên bằng gối vừa phải. Không nên kê gối quá cao khiến cổ bị gập, gây đau cổ hoặc khó thở. Nếu thấy dễ chịu hơn, có thể nằm nghiêng nhẹ thay vì nằm ngửa hoàn toàn.
Tư thế đầu cao giúp hạn chế dịch tiết chảy xuống họng và giảm nguy cơ axit dạ dày trào ngược lên vùng hầu họng. Mẹo này đặc biệt hữu ích với người ho nhiều về đêm, nghẹt mũi, vướng đờm hoặc hay ợ nóng.
Một cốc trà ấm có thể giúp cổ họng dễ chịu nhanh, nhất là khi ngứa rát do lạnh, nói nhiều hoặc khô họng. Có thể dùng trà gừng loãng, trà hoa cúc hoặc nước ấm pha mật ong, chanh tùy cơ địa.
Pha trà loãng với nước ấm, thêm 1 thìa cà phê mật ong nếu phù hợp. Có thể thêm vài giọt chanh để tạo vị dễ uống, nhưng không nên pha quá chua. Uống từng ngụm nhỏ khi trà còn ấm.
Độ ấm giúp làm dịu vùng họng, nước giúp bù ẩm, mật ong phủ nhẹ niêm mạc họng, còn chanh tạo cảm giác thanh mát. Người bị trào ngược dạ dày nên hạn chế chanh vì vị chua có thể làm cổ họng kích ứng hơn.

Khi cổ họng đang đau rát, việc nói nhiều, nói to, hát lớn hoặc la hét sẽ khiến niêm mạc họng và dây thanh bị kích thích thêm. Vì vậy, nghỉ giọng là cách làm dịu cổ họng khi ho rất cần thiết, đặc biệt với người bị khàn tiếng.
Nên giảm nói trong vài giờ hoặc 1–2 ngày nếu cổ họng đau rát nhiều. Khi cần giao tiếp, hãy nói chậm, âm lượng vừa phải, tránh cố gắng nói to. Không nên thì thầm liên tục vì thì thầm sai cách vẫn có thể làm căng dây thanh.
Nghỉ giọng giúp vùng họng giảm ma sát, giảm áp lực lên dây thanh và có thêm thời gian hồi phục. Mẹo này rất phù hợp với giáo viên, tư vấn viên, nhân viên bán hàng, MC hoặc người phải nói nhiều trong công việc.
Khói thuốc lá, khói bếp, bụi mịn, nước hoa nồng và hóa chất tẩy rửa đều có thể khiến cổ họng đang nhạy cảm bị kích ứng mạnh hơn. Nếu muốn giảm ho và ngứa họng nhanh, cần tránh xa các tác nhân này càng sớm càng tốt.
Hãy mở cửa thông thoáng, tránh ngồi gần người hút thuốc, đeo khẩu trang khi ra ngoài, hạn chế dùng nước hoa hoặc xịt phòng mùi nồng trong thời gian đang ho. Nếu phải lau dọn, nên đeo khẩu trang và tránh hít trực tiếp mùi hóa chất.
Khi loại bỏ tác nhân kích ứng, niêm mạc họng có cơ hội dịu lại, cảm giác ngứa rát cũng giảm dần. Đây là bước quan trọng nhưng thường bị bỏ qua trong quá trình chăm sóc cổ họng tại nhà.
Không phải lúc nào ho, ngứa họng cũng bắt nguồn từ cổ họng. Nhiều trường hợp là do dịch mũi chảy xuống phía sau họng, gây vướng, ngứa và kích thích phản xạ ho. Khi đó, làm sạch mũi đúng cách có thể giúp cổ họng dễ chịu hơn.
Có thể dùng nước muối sinh lý để nhỏ hoặc xịt mũi theo hướng dẫn. Sau đó xì mũi nhẹ từng bên, tránh xì quá mạnh. Với trẻ nhỏ, cần chọn sản phẩm phù hợp độ tuổi và thao tác thật nhẹ nhàng để không làm tổn thương niêm mạc mũi.
Khi lượng dịch mũi chảy xuống họng giảm, cảm giác vướng đờm, ngứa họng và ho kích ứng cũng có thể cải thiện. Mẹo này đặc biệt hữu ích nếu ho đi kèm nghẹt mũi, sổ mũi, hắt hơi hoặc cảm giác đờm mắc ở cổ.
Các mẹo trên có thể giúp cổ họng dễ chịu hơn, nhưng để hồi phục nhanh, cần kết hợp chăm sóc tổng thể.
Trước hết, hãy giữ ấm vùng cổ, nhất là khi ngủ máy lạnh hoặc thời tiết chuyển lạnh. Không nên để quạt thổi thẳng vào mặt, cổ và ngực. Uống đủ nước trong ngày để niêm mạc họng không bị khô.
Hạn chế nói nhiều, nói to, hát lớn hoặc la hét. Nếu công việc bắt buộc phải giao tiếp, nên uống nước ấm thường xuyên và nghỉ giọng xen kẽ.
Tránh thực phẩm cay nóng, quá chua, đồ chiên nhiều dầu, nước đá, rượu bia và thuốc lá. Những yếu tố này có thể làm cổ họng kích ứng hơn, khiến cơn ho kéo dài. Người bị trào ngược dạ dày nên tránh ăn quá no trước khi ngủ, hạn chế cà phê, thức ăn nhiều gia vị và nằm ngay sau ăn.
Không tự ý dùng kháng sinh khi chỉ bị ho, ngứa họng thông thường. Ho do virus hoặc kích ứng thường không cần kháng sinh. Với trẻ nhỏ, cần đặc biệt thận trọng khi dùng thuốc ho, thuốc cảm. FDA không khuyến cáo dùng thuốc ho và cảm lạnh không kê đơn cho trẻ dưới 2 tuổi vì có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng; nhiều sản phẩm cũng ghi nhãn không dùng cho trẻ dưới 4 tuổi.
Cần đi khám nếu có các dấu hiệu: ho ra máu, khó thở, đau ngực, sốt cao, đau họng dữ dội không nuốt được, khàn tiếng kéo dài, ho trên 1–2 tuần không cải thiện, sụt cân, mệt lả, đờm xanh/vàng/nâu đặc kéo dài hoặc đau họng tái phát nhiều lần.
Bên cạnh các cách làm dịu cổ họng khi ho như uống nước ấm, súc họng nước muối, làm ẩm không khí và nghỉ giọng, người bị ho, đau rát họng hoặc khản tiếng có thể cân nhắc dùng thêm sản phẩm hỗ trợ dạng viên ngậm.
Viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa là thực phẩm bảo vệ sức khỏe hỗ trợ cải thiện ho, ho có đờm; hỗ trợ giảm đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản. Sản phẩm chứa các thành phần thảo mộc như Thiên môn, Mạch môn, Xạ can, Kha tử, Lá thường xuân, tinh dầu Bạc hà, tinh dầu Gừng và tinh dầu Húng chanh.

Đối tượng sử dụng: trẻ em từ 6 tuổi và người lớn; người bị ho, ho có đờm, đau họng, khản tiếng.
Không dùng cho trẻ dưới 6 tuổi hoặc người mẫn cảm với thành phần sản phẩm. Người có bệnh nền, phụ nữ mang thai hoặc đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng.
Lưu ý: Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Với ho kích ứng nhẹ, ngứa họng do khô họng hoặc cảm lạnh thông thường, mật ong có thể giúp làm dịu cổ họng và giảm ho tạm thời. Tuy nhiên, mật ong không thay thế thuốc điều trị nếu ho do viêm phổi, hen, viêm phế quản nặng, trào ngược dạ dày hoặc nhiễm khuẩn. Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.
Vì ho liên tục tạo ma sát và áp lực lên niêm mạc họng. Niêm mạc càng kích ứng thì càng ngứa, càng ngứa lại càng muốn ho. Các cách làm dịu cổ họng khi ho như uống nước ấm, súc họng nước muối và làm ẩm không khí giúp phá vỡ vòng luẩn quẩn này.
Có thể áp dụng một số mẹo an toàn như uống nước ấm, vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý, làm ẩm không khí. Tuy nhiên, trẻ dưới 1 tuổi không được dùng mật ong. Viên ngậm không phù hợp với trẻ nhỏ vì có nguy cơ hóc/sặc. Trẻ ho nhiều, sốt cao, khó thở, bỏ bú hoặc li bì cần đi khám.
Thông thường, súc họng nước muối ấm 2–3 lần/ngày là vừa đủ. Không nên pha quá mặn hoặc súc quá nhiều lần vì có thể làm khô niêm mạc họng, khiến cảm giác rát tăng lên.
Các cách làm dịu cổ họng khi ho như súc họng nước muối ấm, uống nước ấm, ngậm mật ong, hấp quất đường phèn, làm ẩm không khí và nghỉ giọng có thể giúp giảm ngứa rát, dịu họng nhanh tại nhà. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ triệu chứng nhẹ. Nếu ho kéo dài, sốt cao, khó thở, đau họng dữ dội, ho ra máu hoặc nuốt khó, cần đi khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị đúng cách.
Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại website Titafa onine, hotline tư vấn 1900 2163.
Đang bị cơn ho hành hạ? Áp dụng ngay 10+ cách làm dịu cổ họng tức thì tại nhà từ súc họng, uống nước ấm đến mẹo dân gian đơn giản.
Bé bị ho, sổ mũi uống gì cho nhanh khỏi? Khám phá 7+ thức uống thảo dược an toàn, giúp bé dịu họng, long đờm và tăng đề kháng ngay tại nhà.
Tiếng ho của con giữa đêm khiến cha mẹ khó yên lòng, nhất là khi bé ho từng cơn, ngủ không ngon hoặc ho đến nôn ói.
Ho sau khi ăn là bệnh gì? Tìm hiểu nguyên nhân từ trào ngược dạ dày, dị ứng đến khó nuốt và cách khắc phục để bữa ăn không còn là nỗi lo.
Khi giọng nói trở nên khàn đặc, yếu đi và tình trạng này kéo dài nhiều ngày không cải thiện, đó không chỉ là sự bất tiện mà còn là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe cần được chú ý.