Tăng sức đề kháng đường hô hấp không chỉ dựa vào thuốc bổ hay vitamin, mà cần kết hợp dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, vận động, vệ sinh mũi họng, tránh khói bụi và tiêm phòng đúng lịch. Vậy làm gì để tăng sức đề kháng đường hô hấp hiệu quả, dễ áp dụng hằng ngày? Bài viết sẽ giúp bạn hiểu cách bảo vệ phổi, họng và xây dựng nền tảng miễn dịch khỏe mạnh từ bên trong.

Hệ hô hấp là cửa ngõ giao tiếp trực tiếp với môi trường bên ngoài. Mỗi ngày, cơ thể hít vào hàng nghìn lít không khí, đồng thời tiếp xúc với bụi mịn, virus, vi khuẩn, nấm mốc, phấn hoa, khói thuốc, khí thải và nhiều chất kích ứng khác. Vì vậy, mũi, họng, khí quản, phế quản và phổi luôn là những cơ quan dễ bị ảnh hưởng khi thời tiết thay đổi hoặc môi trường ô nhiễm.
Tuy nhiên, cơ thể không hoàn toàn “bị động”. Đường hô hấp có hệ thống tự vệ tự nhiên rất tinh vi. Lớp dịch nhầy giúp giữ lại bụi bẩn và mầm bệnh. Hệ thống lông mao nhỏ li ti trong đường thở liên tục chuyển động để đẩy chất nhầy ra ngoài. Các tế bào miễn dịch tại chỗ giúp nhận diện và xử lý tác nhân lạ trước khi chúng đi sâu xuống phổi.
Sức đề kháng đường hô hấp yếu đi khi hàng rào này bị phá vỡ bởi ô nhiễm, khói thuốc, không khí khô, thay đổi thời tiết, thiếu ngủ, stress, dinh dưỡng kém hoặc lạm dụng rượu bia. Khi niêm mạc mũi họng bị khô, viêm hoặc tổn thương, virus và vi khuẩn dễ bám dính hơn, từ đó làm tăng nguy cơ cảm cúm, viêm họng, viêm xoang, viêm phế quản.
Vì vậy, làm gì để tăng sức đề kháng đường hô hấp cần bắt đầu từ việc bảo vệ hàng rào tự nhiên này, sau đó mới đến bổ sung dinh dưỡng và rèn luyện thể chất.
Mũi và họng là hai “cửa ngõ” đầu tiên của hệ hô hấp. Đây cũng là nơi virus, vi khuẩn, bụi bẩn và các chất gây dị ứng dễ bám lại. Vì vậy, vệ sinh mũi họng đúng cách là một trong những thói quen bảo vệ đường hô hấp quan trọng nhất.
Súc miệng, súc họng bằng nước muối sinh lý hoặc nước muối pha đúng nồng độ có thể giúp làm sạch vùng họng, giảm cảm giác khô rát, loại bỏ bớt dịch nhầy và chất kích ứng. Khi súc họng, nên ngửa cổ nhẹ, để dung dịch tiếp xúc sâu với vùng họng trong vài giây rồi nhổ ra, không nên nuốt.
Rửa mũi bằng nước muối sinh lý phù hợp có thể hỗ trợ làm sạch dịch tiết, bụi bẩn và dị nguyên trong khoang mũi. Cách này đặc biệt hữu ích với người hay viêm mũi dị ứng, nghẹt mũi, chảy dịch mũi sau hoặc sống trong môi trường nhiều bụi. Tuy nhiên, cần dùng dung dịch sạch, dụng cụ sạch và thao tác nhẹ nhàng để tránh kích ứng niêm mạc.
Không nên rửa mũi quá nhiều lần trong ngày nếu không có chỉ định, vì có thể làm khô hoặc kích ứng niêm mạc. Với trẻ nhỏ, nên thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế để đảm bảo an toàn.

Đeo khẩu trang là một cách bảo vệ hệ hô hấp đơn giản nhưng hiệu quả, đặc biệt khi đi qua khu vực đông người, nhiều khói bụi, công trường, đường lớn hoặc nơi có nguy cơ lây nhiễm hô hấp cao. Khẩu trang giúp giảm lượng bụi mịn, giọt bắn, phấn hoa và các chất kích ứng đi vào mũi họng.
Với sinh hoạt hằng ngày, có thể chọn khẩu trang y tế đạt chuẩn hoặc khẩu trang vải nhiều lớp, ôm vừa khuôn mặt. Khi chất lượng không khí xấu, tiếp xúc khói bụi nhiều hoặc cần bảo vệ cao hơn, có thể cân nhắc khẩu trang N95, KN95 hoặc KF94 nếu phù hợp.
Khẩu trang cần được đeo đúng cách, che kín mũi và miệng, không kéo xuống cằm rồi kéo lên lại nhiều lần. Khẩu trang dùng một lần nên bỏ sau khi sử dụng, khẩu trang vải cần giặt sạch và phơi khô thường xuyên.
Dinh dưỡng là nền móng của miễn dịch. Khi cơ thể thiếu vi chất, các tế bào miễn dịch khó hoạt động hiệu quả, niêm mạc đường thở dễ tổn thương và quá trình phục hồi sau viêm nhiễm cũng chậm hơn. Vì vậy, cách tăng cường miễn dịch hô hấp bền vững phải bắt đầu từ bữa ăn hằng ngày.
Vitamin C hỗ trợ hoạt động của bạch cầu, góp phần chống oxy hóa và giúp cơ thể phục hồi tốt hơn. Nguồn vitamin C tự nhiên gồm cam, quýt, bưởi, ổi, kiwi, dâu tây, đu đủ, ớt chuông, bông cải xanh và rau lá xanh.
Vitamin D có vai trò điều hòa miễn dịch. Người thiếu vitamin D có thể dễ mệt, giảm sức đề kháng và tăng nguy cơ nhiễm trùng hô hấp. Nguồn vitamin D đến từ ánh nắng buổi sáng, cá béo như cá hồi, cá mòi, cá thu, lòng đỏ trứng, sữa hoặc thực phẩm tăng cường vitamin D.
Kẽm tham gia vào hoạt động của nhiều tế bào miễn dịch và hỗ trợ quá trình lành thương của niêm mạc. Nguồn kẽm tốt gồm hàu, hải sản, thịt bò, thịt gà, trứng, hạt bí, mè, đậu lăng và các loại đậu.
Nhóm thực phẩm tăng đề kháng phổi không chỉ là một vài món riêng lẻ, mà là chế độ ăn đa dạng, đủ đạm, giàu rau củ quả, chất béo tốt và thực phẩm ít chế biến.

Tỏi, gừng, nghệ, hành tây, tiêu, sả là những gia vị quen thuộc trong bữa ăn Việt. Chúng giúp món ăn thơm ngon hơn, hỗ trợ làm ấm cơ thể, tạo cảm giác dễ chịu khi thời tiết lạnh và góp phần bổ sung các hợp chất thực vật có lợi.
Tuy nhiên, không nên gọi các gia vị này là “thuốc kháng sinh tự nhiên” theo nghĩa thay thế thuốc điều trị. Tỏi, gừng, nghệ có thể hỗ trợ sức khỏe tổng thể khi dùng trong bữa ăn hợp lý, nhưng không thể thay thế kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc thuốc điều trị bệnh hô hấp khi đã có chỉ định y khoa.
Cách dùng tốt nhất là đưa các gia vị này vào chế độ ăn hằng ngày: cháo gừng, canh gà hành tây, cá kho nghệ, súp rau củ, nước ấm gừng loãng hoặc món hấp với sả. Người có bệnh dạ dày, đang dùng thuốc chống đông, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền nên thận trọng khi dùng lượng lớn.
Khi hỏi làm sao để phổi khỏe mạnh, nhiều người chỉ nghĩ đến thực phẩm bổ phổi mà quên mất việc tập thở. Các bài tập thở giúp cải thiện khả năng kiểm soát nhịp thở, tăng hiệu quả trao đổi khí, giảm cảm giác hụt hơi và hỗ trợ thư giãn thần kinh.
Thở cơ hoành là bài tập đơn giản, phù hợp với nhiều người. Có thể ngồi hoặc nằm thoải mái, đặt một tay lên ngực, một tay lên bụng. Hít vào chậm qua mũi sao cho bụng phồng lên, sau đó thở ra từ từ qua miệng. Nên tập 5–10 phút mỗi ngày, đặc biệt khi căng thẳng hoặc cảm thấy thở nông.
Thở chúm môi cũng hữu ích với người dễ hụt hơi. Cách làm là hít vào bằng mũi trong 2 giây, sau đó chúm môi như đang thổi nến và thở ra chậm trong 4–6 giây. Bài tập này giúp làm chậm nhịp thở, giữ đường thở mở lâu hơn và cải thiện cảm giác kiểm soát hơi thở.
Đây là nhóm các bài tập giúp tăng sức đề kháng cho phổi theo hướng hỗ trợ chức năng hô hấp, không thay thế điều trị nếu đang có bệnh lý như hen suyễn, COPD, viêm phổi hoặc khó thở kéo dài.
Vận động đều đặn giúp tăng tuần hoàn máu, hỗ trợ tế bào miễn dịch di chuyển khắp cơ thể hiệu quả hơn, cải thiện dung tích hô hấp và giảm nguy cơ bệnh chuyển hóa. Người ít vận động thường dễ mệt, dễ tăng cân, tuần hoàn kém và khả năng hồi phục sau bệnh cũng chậm hơn.
Các môn phù hợp cho hệ hô hấp gồm đi bộ nhanh, đạp xe nhẹ, bơi lội, yoga, thái cực quyền, aerobic nhẹ hoặc leo cầu thang vừa sức. Với người mới bắt đầu, nên tập từ 15–20 phút/ngày, sau đó tăng dần lên 30 phút/ngày, 5 ngày/tuần.
Không nên tập quá sức khi đang sốt, đau ngực, khó thở, ho nhiều hoặc mệt lả. Nếu có bệnh tim mạch, hen suyễn, bệnh phổi mạn tính hoặc người lớn tuổi, nên trao đổi với bác sĩ để chọn cường độ vận động phù hợp.
Thiếu ngủ và stress là hai “kẻ phá hoại” âm thầm của hệ miễn dịch. Khi ngủ không đủ, cơ thể khó phục hồi, dễ mệt mỏi, dễ viêm và dễ nhiễm bệnh hơn. Người trưởng thành nên duy trì giấc ngủ khoảng 7–8 tiếng mỗi đêm, cố định giờ ngủ và hạn chế dùng điện thoại sát giờ đi ngủ.
Stress kéo dài làm cơ thể tiết nhiều hormone căng thẳng, có thể ảnh hưởng đến phản ứng miễn dịch, giấc ngủ, tiêu hóa và sức khỏe hô hấp. Người thường xuyên căng thẳng dễ thấy đau họng, khô họng, tức ngực, thở nông hoặc dễ bị ốm khi thời tiết thay đổi.
Có thể kiểm soát stress bằng cách đi bộ, thiền, yoga, hít thở sâu, nghe nhạc, viết nhật ký, giảm caffeine, sắp xếp công việc hợp lý và duy trì các mối quan hệ tích cực. Khi tinh thần ổn định hơn, hệ miễn dịch cũng có điều kiện hoạt động hiệu quả hơn.
Dù đã áp dụng nhiều biện pháp chăm sóc, vẫn có những trường hợp cần được bác sĩ đánh giá. Nên đi khám nếu thường xuyên ốm vặt, viêm họng, viêm xoang, viêm phế quản tái phát nhiều lần trong năm hoặc mỗi lần bệnh đều kéo dài, khó hồi phục.
Các dấu hiệu khác cần chú ý gồm cơ thể luôn mệt mỏi, uể oải, ngủ đủ vẫn không hồi sức, vết thương lâu lành, sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài, nổi hạch bất thường, nhiễm trùng da tái phát hoặc ho kéo dài trên 3 tuần.
Với trẻ nhỏ, cần đặc biệt lưu ý nếu trẻ hay viêm họng, viêm phế quản, viêm tai giữa, chậm tăng cân, ngủ kém, ăn uống kém, thở khò khè tái phát hoặc phải dùng kháng sinh nhiều lần. Cách tăng đề kháng cho trẻ hay bị viêm họng không nên chỉ là dùng siro hay thuốc bổ, mà cần kiểm tra môi trường sống, lịch tiêm chủng, dinh dưỡng, giấc ngủ và các bệnh lý nền như viêm mũi dị ứng, VA/amidan quá phát hoặc trào ngược.
Nếu nghi ngờ hệ miễn dịch yếu hoặc thiếu vi chất, nên khám Nội tổng quát, Tai Mũi Họng, Hô hấp hoặc Dinh dưỡng tùy triệu chứng. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, kiểm tra công thức máu, sắt, ferritin, vitamin D, kẽm, đường huyết, chức năng gan thận, chức năng tuyến giáp hoặc các chỉ số viêm nếu cần.
Không nên tự ý uống nhiều loại “tăng đề kháng” cùng lúc, đặc biệt là vitamin A, D, sắt hoặc kẽm liều cao. Dư vi chất cũng có thể gây hại cho gan, thận, tiêu hóa và làm mất cân bằng dinh dưỡng.
Ngoài ra, tiêm phòng là một phần quan trọng trong cách bảo vệ hệ hô hấp. Người lớn nên cân nhắc tiêm vắc-xin cúm hằng năm, vắc-xin phế cầu nếu thuộc nhóm nguy cơ, vắc-xin COVID-19 theo khuyến cáo và các vắc-xin khác tùy độ tuổi, bệnh nền. Trẻ em cần được tiêm chủng đúng lịch để giảm nguy cơ mắc bệnh hô hấp nặng.
Trong lộ trình tăng sức đề kháng đường hô hấp, chăm sóc vùng họng là một bước nhỏ nhưng thiết thực, đặc biệt với người thường xuyên khô rát họng, ho nhẹ, vướng đờm, nói nhiều hoặc làm việc trong môi trường máy lạnh. Bên cạnh dinh dưỡng, vệ sinh mũi họng, vận động và ngủ đủ, các sản phẩm hỗ trợ làm dịu cổ họng có thể được cân nhắc như một phần chăm sóc hô hấp hằng ngày.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa là sản phẩm sức khỏe dạng kẹo ngậm, được thiết kế để hỗ trợ chăm sóc cổ họng, hỗ trợ làm dịu họng và giảm cảm giác khó chịu do ho, khô rát họng hoặc đờm.

Thành phần nổi bật là xuyên tâm liên, một thảo dược thường được sử dụng trong các sản phẩm chăm sóc hô hấp. Dạng viên ngậm giúp sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với vùng hầu họng, phù hợp trong các trường hợp cổ họng khô rát, dễ kích ứng, nói nhiều hoặc ho dai dẳng gây khó chịu.
Đối tượng sử dụng là trẻ từ 6 tuổi trở lên và người lớn có biểu hiện ho, ho có đờm, đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản. Về cách dùng, trẻ từ 6–12 tuổi dùng 1 viên/lần, ngày 3 lần; người lớn và trẻ từ 12 tuổi trở lên dùng 1 viên/lần, ngày 4 lần, ngậm cho tan từ từ trong miệng.
Lưu ý: Thực phẩm này không phải là thuốc và không thể thay thế thuốc chữa bệnh.
Có thể tốt nếu cơ thể đang thiếu hụt vi chất hoặc có nhu cầu bổ sung rõ ràng. Tuy nhiên, tốt nhất vẫn là xây dựng nền tảng từ thực phẩm tự nhiên, ngủ đủ, vận động và tiêm phòng. Không nên tự ý dùng nhiều loại viên uống liều cao kéo dài.
Các môn aerobic nhẹ nhàng như đi bộ nhanh, yoga, bơi lội, đạp xe nhẹ hoặc thái cực quyền thường phù hợp. Nên bắt đầu từ cường độ thấp, tăng dần theo sức chịu đựng. Khi đang sốt, khó thở, đau ngực hoặc mệt nhiều, nên nghỉ ngơi và đi khám nếu cần.
Tiếp xúc khói bụi lâu dài có thể gây viêm mạn tính đường thở, làm tăng nguy cơ viêm phế quản, hen, COPD và nhiều vấn đề hô hấp khác. Vì vậy, cần đeo khẩu trang phù hợp, tránh khói thuốc, vệ sinh không gian sống và hạn chế ra ngoài khi chất lượng không khí xấu.
Trẻ cần tiêm phòng đúng lịch, bú mẹ nếu còn trong độ tuổi bú mẹ, ăn đủ chất, ngủ đủ, vận động ngoài trời phù hợp, rửa tay thường xuyên và không tiếp xúc khói thuốc. Nếu trẻ hay viêm họng, viêm phế quản hoặc khò khè tái phát, nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Làm gì để tăng sức đề kháng đường hô hấp là câu hỏi cần được trả lời bằng một lộ trình toàn diện: bảo vệ mũi họng, ăn uống đủ chất, vận động vừa sức, ngủ đủ, kiểm soát stress, tránh khói bụi và tiêm phòng đúng lịch. Khi hàng rào hô hấp khỏe, cơ thể sẽ có nền tảng tốt hơn để phòng cảm cúm, viêm họng và các bệnh hô hấp thường gặp.
Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại website Shop Titafa, hotline tư vấn 1900 2163.
Tăng sức đề kháng đường hô hấp giúp phòng cảm cúm, viêm họng. Khám phá 5 trụ cột bảo vệ phổi khỏe mạnh.
Hay bị cảm lạnh là thiếu chất gì? Khám phá 5 vi chất quan trọng giúp tăng đề kháng và thực phẩm nên bổ sung.
Thường xuyên bị cảm cúm, ốm vặt khiến bạn mệt mỏi? Tìm hiểu nguyên nhân khiến hệ miễn dịch suy yếu và cách cải thiện sức khỏe hiệu quả.
Ho do hen suyễn là gì? Nhận biết cơn ho hen, phân biệt với ho thông thường và cách kiểm soát hen hiệu quả.
Bé ho khò khè không sốt có nguy hiểm? Xem nguyên nhân, cách chăm sóc tại nhà và dấu hiệu cần cấp cứu ngay.