- Tư vấn sản phẩm: 1900 2163
Hen suyễn không chỉ gây ho khan, khò khè mà còn có thể kèm ho có đờm do viêm mạn tính đường thở và tăng tiết dịch nhầy. Vậy hen suyễn có ho đờm không, khi nào đờm là biểu hiện của hen và khi nào cảnh báo bội nhiễm, viêm phế quản hoặc viêm phổi? Bài viết sẽ giúp người bệnh phân biệt đúng nguyên nhân và biết khi nào cần đi khám.
Hen suyễn là bệnh viêm mạn tính đường thở, đặc trưng bởi tình trạng phế quản nhạy cảm quá mức với các tác nhân như khói bụi, thời tiết lạnh, phấn hoa, lông thú, mùi hóa chất hoặc nhiễm virus hô hấp. Khi tiếp xúc với yếu tố kích thích, đường thở có thể bị co thắt, phù nề và tăng tiết chất nhầy, gây ho, khò khè, nặng ngực và khó thở.
Vì vậy, khi hỏi hen suyễn có ho đờm không, cần hiểu rằng đờm là một phần của phản ứng viêm trong phế quản. Viêm mạn tính khiến các tuyến nhầy ở niêm mạc phế quản tăng hoạt động, sản sinh nhiều dịch nhầy hơn bình thường. Dịch nhầy này tích tụ trong lòng phế quản, trở thành đờm và kích thích phản xạ ho.
Điểm quan trọng là: ho có đờm không phải là triệu chứng hiếm. Ngược lại, nó là biểu hiện cho thấy tình trạng viêm trong phế quản đang diễn ra mạnh mẽ. Với người hen, đờm không chỉ gây vướng cổ, nặng ngực, khó khạc mà còn có thể làm đường thở hẹp hơn, khiến người bệnh dễ hụt hơi, khò khè hoặc lên cơn hen khi gặp tác nhân kích thích.
Nói cách khác, hen suyễn và triệu chứng có đờm có liên quan chặt chẽ đến cơ chế viêm mạn tính, tăng tiết nhầy và co thắt đường thở. Nếu chỉ tập trung “làm tan đờm” mà không kiểm soát viêm nền của bệnh hen, tình trạng ho đờm rất dễ tái phát.
Đờm do hen thường có màu trắng, trong hoặc hơi xám. Đặc điểm nổi bật là độ dính cao, dai, khó khạc, đôi khi giống lòng trắng trứng hoặc keo đặc. Người bệnh có thể cảm thấy đờm mắc sâu trong ngực, ho nhiều nhưng khạc ra rất ít.
Đây là điểm thường gặp trong ho có đờm trong hen suyễn. Đờm không nhất thiết phải nhiều thành từng bãi lớn như viêm phế quản cấp, nhưng lại gây cảm giác rất khó chịu vì dính, quánh và khó tống ra ngoài.
Một số người bị hen có thể ho nhiều vào ban đêm hoặc sáng sớm. Nguyên nhân là dịch nhầy tích tụ trong đường thở khi nằm ngủ, kết hợp với sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm và nhịp sinh học của phế quản. Khi thức dậy, người bệnh thường ho vài cơn để đẩy đờm ra ngoài.
Không phải mọi trường hợp đờm vàng hoặc xanh đều chắc chắn là nhiễm khuẩn, nhưng đây là dấu hiệu cần theo dõi kỹ, đặc biệt ở người có tiền sử hen suyễn. Nếu đờm chuyển sang vàng đậm, xanh, đặc quánh, có mùi hôi, kèm sốt, đau ngực, mệt lả hoặc khó thở tăng lên, người bệnh cần đi khám sớm để loại trừ viêm phế quản, viêm phổi hoặc bội nhiễm hô hấp chồng lên nền hen.
Với người bị hen, bội nhiễm có thể làm đường thở viêm nặng hơn, đờm tiết nhiều hơn và nguy cơ khởi phát cơn hen cấp tăng lên. Vì vậy, nếu đang băn khoăn hen suyễn có ho đờm không nhưng đờm đổi màu rõ rệt và triệu chứng toàn thân xấu đi, không nên tự kết luận đó chỉ là “đờm hen thông thường”.
Đờm do hen thường trắng, trong, dính, ít mùi, hay đi kèm khò khè, nặng ngực, khó thở từng cơn và thường nặng hơn khi gặp dị nguyên, thời tiết lạnh hoặc vận động quá sức. Người bệnh thường không sốt cao nếu chỉ là hen đơn thuần.
Trong khi đó, đờm do nhiễm khuẩn thường có màu vàng đậm, xanh, nâu hoặc có mùi hôi. Người bệnh có thể kèm sốt, ớn lạnh, đau tức ngực, mệt nhiều, ho tăng dần, thở nhanh hoặc khó thở liên tục. Viêm phế quản và viêm phổi cũng có thể làm ho kéo dài, đờm đặc và ảnh hưởng rõ đến sức khỏe toàn thân.
Cách phân biệt này chỉ có giá trị định hướng. Chẩn đoán chính xác cần dựa vào khám lâm sàng, nghe phổi, đo chức năng hô hấp, xét nghiệm hoặc chụp X-quang khi cần thiết.
Một trong những lý do quan trọng khiến người bệnh thắc mắc hen suyễn có ho đờm không là vì họ cảm thấy có đờm nhưng khạc mãi không ra. Trong hen suyễn, các cơ quanh phế quản dễ co thắt, làm lòng đường thở hẹp lại. Khi đường thở bị hẹp, đờm không thể di chuyển ra ngoài dễ dàng.
Đờm ứ lại càng kích thích niêm mạc phế quản, làm người bệnh ho nhiều hơn. Càng ho mạnh, đường thở càng dễ bị kích thích, từ đó có thể tạo thành vòng xoắn: viêm – tăng tiết đờm – ho – co thắt – khó khạc.
Bên trong đường hô hấp có hệ thống lông mao rất nhỏ, hoạt động như “băng chuyền sinh học” giúp đẩy bụi bẩn, dịch nhầy và vi sinh vật ra ngoài. Khi đường thở bị viêm kéo dài, chức năng lông mao có thể suy yếu. Đờm vì vậy dễ ứ đọng, đặc lại và khó tống xuất.
Đây là một phần quan trọng trong cơ chế gây đờm ở người hen suyễn. Không chỉ do cơ thể tiết nhiều dịch nhầy hơn, mà còn do khả năng tự làm sạch của đường thở bị ảnh hưởng.
Khói thuốc lá, bụi mịn, nước hoa, hóa chất tẩy rửa, lông thú, nấm mốc, phấn hoa, không khí lạnh và nhiễm virus đều có thể làm phế quản phản ứng mạnh hơn. Khi đó, niêm mạc đường thở tăng viêm, tăng tiết nhầy và người bệnh ho đờm nhiều hơn.
Một số người nhận thấy cứ thay đổi thời tiết, dọn nhà bụi, nằm phòng máy lạnh hoặc tiếp xúc khói thuốc là bắt đầu ho, khò khè, vướng đờm. Đây là dấu hiệu cho thấy bệnh hen chưa được kiểm soát tốt hoặc người bệnh vẫn đang tiếp xúc thường xuyên với tác nhân kích phát.
Muốn kiểm soát đờm trong hen, điều quan trọng nhất không phải là chỉ dùng thuốc long đờm, mà là kiểm soát tình trạng viêm mạn tính của đường thở. Corticoid dạng hít là nhóm thuốc dự phòng quan trọng trong quản lý hen, giúp giảm viêm đường thở theo thời gian và hạn chế triệu chứng tái phát. NHLBI cũng nhấn mạnh thuốc kiểm soát dài hạn như corticoid hít có vai trò giảm viêm và phòng ngừa triệu chứng hen.
Người bệnh không nên tự ý ngưng thuốc dự phòng khi thấy đỡ ho, cũng không nên chỉ dùng thuốc cắt cơn khi khó thở. Nếu viêm nền chưa được kiểm soát, đờm vẫn có thể tiếp tục tiết ra nhiều và cơn hen dễ quay lại.
Uống đủ nước ấm giúp làm loãng dịch tiết, hỗ trợ đờm di chuyển dễ hơn. Người bệnh nên uống từng ngụm nhỏ trong ngày, đặc biệt khi cổ họng khô, ho nhiều hoặc thời tiết lạnh.
Kỹ thuật huffing, hay còn gọi là ho có kiểm soát, có thể hữu ích với người có đờm dính. Cách thực hiện: ngồi thẳng lưng, hít vào chậm bằng mũi, giữ hơi 1–2 giây, sau đó mở miệng thở mạnh ra như đang hà hơi vào kính với âm “ha”. Lặp lại vài lần rồi ho nhẹ để đẩy đờm ra. Cách này thường ít gây kích thích phế quản hơn so với ho gắng sức liên tục.
Bên cạnh đó, cần tránh xa khói thuốc, bụi, nước hoa nồng, lông thú, phấn hoa và môi trường ẩm mốc. Nếu có viêm mũi dị ứng, trào ngược dạ dày hoặc viêm xoang đi kèm, cần điều trị đúng cách vì các bệnh này có thể làm ho và đờm nặng hơn.
Trong quá trình kiểm soát hen suyễn, thuốc điều trị và thuốc dự phòng theo chỉ định bác sĩ luôn giữ vai trò trung tâm. Tuy nhiên, người bệnh vẫn có thể kết hợp các biện pháp hỗ trợ chăm sóc cổ họng để giảm cảm giác khó chịu do ho, khô rát họng hoặc vướng đờm, đặc biệt trong những giai đoạn thời tiết thay đổi, phải nói nhiều hoặc cổ họng nhạy cảm.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa là sản phẩm sức khỏe dạng kẹo ngậm, được phát triển theo hướng hỗ trợ chăm sóc họng và đường hô hấp trên. Sản phẩm chứa cao khô hỗn hợp từ Thiên môn, Mạch môn, Xạ can, Kha tử cùng cao khô lá thường xuân và tinh dầu bạc hà, gừng, húng chanh.
Công dụng: Hỗ trợ bổ phổi, giảm ho, giảm đờm, giảm đau rát họng, giảm khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Đối tượng: Trẻ từ 6 tuổi và người lớn.
Cách dùng: Ngậm từ từ cho tan trong miệng, không nhai.
Lưu ý: Không dùng cho trẻ có tiền sử co giật do sốt cao, người tiểu đường, người tỳ vị hư hàn. Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Trong hen suyễn, đường thở bị viêm mạn tính làm thay đổi tính chất dịch nhầy. Dịch nhầy có thể trở nên đặc, dai, giàu protein viêm hơn, khiến đờm dính như keo và khó khạc. Vì vậy, hen suyễn có ho đờm không không chỉ là câu hỏi về triệu chứng, mà còn liên quan đến cơ chế viêm sâu bên trong phế quản.
Có thể dùng thuốc long đờm trong một số trường hợp đờm quá đặc, khó khạc, nhưng nên dùng theo chỉ định của bác sĩ hoặc dược sĩ. Người bị hen không nên tự ý dùng nhiều loại thuốc ho, thuốc long đờm hoặc thuốc ức chế ho vì có thể che lấp triệu chứng, làm đờm ứ lại hoặc tương tác với thuốc đang dùng.
Khi ngủ, dịch nhầy có xu hướng tích tụ trong đường thở. Tư thế nằm, không khí lạnh, trào ngược dạ dày hoặc chảy dịch mũi sau cũng có thể làm cổ họng và phế quản bị kích thích. Vì vậy, nhiều người bị hen thường ho và khạc đờm nhiều hơn vào buổi sáng.
Cúm và các nhiễm virus hô hấp có thể làm đường thở viêm mạnh hơn, tăng tiết đờm và khởi phát cơn hen cấp. Người có tiền sử hen cần theo dõi sát triệu chứng khó thở, khò khè, sốt, mệt nhiều hoặc đáp ứng kém với thuốc cắt cơn. Khi triệu chứng nặng lên, cần đi khám sớm thay vì tự điều trị kéo dài tại nhà.
Đờm trong hen thường liên quan đến viêm mạn tính, tăng tiết nhầy và co thắt phế quản, nhưng cần phân biệt với đờm do nhiễm khuẩn khi có sốt, đờm vàng xanh, mùi hôi hoặc khó thở tăng. Kiểm soát hen đúng phác đồ, tránh tác nhân kích thích và chăm sóc cổ họng hợp lý sẽ giúp giảm ho đờm, hạn chế cơn hen cấp.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại website công ty Titafa, hotline tư vấn 1900 2163.
----------------
Xem thêm:
1. Ho Do Hen Suyễn: Cách Nhận Biết, Phân Biệt và Kiểm Soát Hiệu Quả
2. Sáng Ngủ Dậy Ho Có Đờm Là Bệnh Gì? Dấu Hiệu Và Cách Khắc Phục
3. Tại Sao Viêm Mũi Dị Ứng Lại Gây Ho? Cách Nhận Biết Và Điều Trị Dứt Điểm
Hen suyễn có ho đờm không? Tìm hiểu cơ chế tăng tiết đờm trong hen và cách phân biệt với nhiễm khuẩn hô hấp.
Hay bị viêm họng? Khám phá ngay các vi chất quan trọng như Kẽm, Vitamin C, Omega-3... và thực phẩm cần bổ sung để bảo vệ cổ họng khỏe mạnh.
Tăng sức đề kháng đường hô hấp giúp phòng cảm cúm, viêm họng. Khám phá 5 trụ cột bảo vệ phổi khỏe mạnh.
Hay bị cảm lạnh là thiếu chất gì? Khám phá 5 vi chất quan trọng giúp tăng đề kháng và thực phẩm nên bổ sung.
Thường xuyên bị cảm cúm, ốm vặt khiến bạn mệt mỏi? Tìm hiểu nguyên nhân khiến hệ miễn dịch suy yếu và cách cải thiện sức khỏe hiệu quả.
