- Tư vấn sản phẩm: 1900 2163
Ho kéo dài về đêm, ho dai dẳng không dứt có thể không chỉ là cảm lạnh mà là dấu hiệu của ho do hen suyễn. Đây là tình trạng liên quan đến viêm mạn tính, tăng nhạy cảm và co thắt đường thở, cần được kiểm soát đúng cách. Bài viết sẽ giúp bạn nhận biết đặc điểm ho hen suyễn, phân biệt với các bệnh hô hấp khác và hiểu hướng điều trị phù hợp.
Ho do hen suyễn là tình trạng ho xuất hiện do đường thở bị viêm, tăng phản ứng và dễ co thắt khi tiếp xúc với yếu tố kích thích. Ở người bị hen, phế quản nhạy cảm hơn bình thường. Khi gặp không khí lạnh, bụi, phấn hoa, khói thuốc, lông thú, mùi hóa chất hoặc vận động gắng sức, cơ trơn quanh phế quản có thể co lại, niêm mạc phù nề và tiết nhiều chất nhầy hơn.
Khi đường thở bị hẹp, không khí ra vào phổi khó khăn hơn. Cơ thể tạo phản xạ ho để cố gắng làm thông thoáng đường thở. Đây là lý do tại sao hen suyễn lại gây ho nhiều, đặc biệt trong những thời điểm đường thở bị kích thích mạnh.
Không phải ai bị hen cũng có đầy đủ triệu chứng khò khè, khó thở, nặng ngực. Một số người chỉ có biểu hiện duy nhất là ho kéo dài, còn gọi là hen dạng ho. Tình trạng này dễ bị nhầm với ho sau cảm lạnh, viêm họng hoặc viêm phế quản, khiến người bệnh dùng nhiều loại thuốc ho nhưng vẫn không hết.
Điểm quan trọng cần nhớ là: ho do hen suyễn không đáp ứng bền vững với thuốc ho thông thường. Người bệnh cần được kiểm soát tình trạng viêm mạn tính và co thắt đường thở bằng thuốc điều trị hen theo chỉ định bác sĩ, đặc biệt là các thuốc hít kiểm soát. Theo NHLBI, các triệu chứng điển hình của hen gồm ho, đặc biệt về đêm hoặc sáng sớm, khò khè, khó thở và tức ngực.
Đặc điểm thường gặp nhất của ho do hen suyễn là ho khan, ho dai dẳng, có thể kéo dài nhiều tuần hoặc tái phát nhiều đợt trong năm. Cơn ho thường không có nhiều đờm, hoặc chỉ có ít đờm trong, dính. Người bệnh có thể cảm thấy cổ họng ngứa, tức ngực nhẹ hoặc phải ho liên tục mới thấy dễ chịu.
Ho khan về đêm do hen suyễn là dấu hiệu rất đáng chú ý. Cơn ho có thể xuất hiện lúc nửa đêm, gần sáng hoặc khi vừa thức dậy. Nhiều người ngủ không sâu, thường xuyên tỉnh giấc vì ho, phải ngồi dậy mới thấy dễ thở hơn.
Ngoài ra, cơn ho hen thường bị kích hoạt bởi các yếu tố rất đặc trưng như thay đổi thời tiết, trời lạnh, mưa ẩm, bụi nhà, phấn hoa, lông chó mèo, khói thuốc, nước hoa, hóa chất tẩy rửa hoặc vận động mạnh. Một số người chỉ ho khi chạy bộ, leo cầu thang, cười lớn hoặc nói chuyện lâu.
Nếu cơn ho có tính lặp lại, thường nặng hơn về đêm/sáng sớm và xuất hiện sau khi tiếp xúc với dị nguyên, cần nghĩ đến triệu chứng hen suyễn dạng ho thay vì chỉ xem là ho thông thường.
Bên cạnh ho, người bệnh có thể xuất hiện tiếng khò khè hoặc tiếng rít khi thở ra. Âm thanh này xảy ra khi không khí đi qua đường thở bị hẹp. Ở một số người, tiếng khò khè chỉ xuất hiện khi lên cơn hoặc khi thở mạnh, nên rất dễ bị bỏ sót.
Cảm giác nặng ngực, bó chặt lồng ngực hoặc như có vật đè lên ngực cũng là biểu hiện thường gặp. Người bệnh có thể thấy khó hít sâu, thở không hết hơi hoặc phải gắng sức để thở.
Khó thở, thở hụt hơi, mệt khi vận động nhẹ là dấu hiệu cho thấy đường thở đang bị ảnh hưởng nhiều hơn. Theo ghi nhận hen có thể gây ho, khò khè, khó thở, tức ngực và làm người bệnh mất ngủ do ho hoặc khó thở, đặc biệt khi triệu chứng nặng lên.
Ho do cảm lạnh, viêm họng thường đi kèm sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng, hắt hơi, sốt nhẹ, mệt mỏi. Triệu chứng thường rõ trong vài ngày đầu và cải thiện dần sau khoảng 1–2 tuần. Cơn ho có thể còn kéo dài thêm một thời gian ngắn nhưng xu hướng chung là giảm dần.
Trong khi đó, ho do hen suyễn có tính chất lặp lại. Người bệnh có thể ho nhiều đợt, mỗi đợt kéo dài, thường nặng hơn vào ban đêm, sáng sớm hoặc khi gặp yếu tố kích thích. Cơn ho có thể không kèm sốt, không đau họng rõ, không sổ mũi nhiều nhưng lại tái diễn nhiều lần.
Khi cần phân biệt ho hen và ho viêm phế quản, có thể dựa vào tính chất cơn ho và bối cảnh khởi phát. Viêm phế quản cấp thường xuất hiện sau nhiễm virus đường hô hấp, có thể ho có đờm, mệt, đau tức ngực và thường cải thiện theo thời gian. Ho hen lại liên quan nhiều đến co thắt phế quản, dị nguyên, thời tiết, vận động và thường tái phát.
Tuy nhiên, hai tình trạng này có thể chồng lấp. Nhiễm virus hoặc viêm phế quản cũng có thể làm bùng phát cơn hen ở người có cơ địa hen suyễn. Vì vậy, nếu ho kéo dài trên 3 tuần, ho tái phát nhiều lần hoặc ho kèm khò khè, nên đi khám chuyên khoa.
Ho do trào ngược dạ dày thực quản thường liên quan đến bữa ăn hoặc tư thế nằm. Người bệnh có thể ho nhiều sau ăn no, khi nằm xuống, khi cúi người hoặc về đêm. Các biểu hiện đi kèm có thể là ợ nóng, ợ chua, cảm giác nghẹn, đắng miệng, khàn tiếng buổi sáng hoặc nóng rát sau xương ức.
Trong khi đó, ho hen suyễn thường liên quan rõ hơn đến yếu tố hô hấp như lạnh, bụi, khói thuốc, lông thú, gắng sức hoặc nhiễm siêu vi. Cơn ho hen có thể đi kèm khò khè, tức ngực, khó thở và đáp ứng với thuốc điều trị hen theo chỉ định.
Một số người có cả hen suyễn và trào ngược. Trào ngược có thể kích thích đường thở, làm cơn hen khó kiểm soát hơn. Do đó, việc thăm khám giúp xác định đúng nguyên nhân là rất cần thiết, nhất là khi ho kéo dài dù đã dùng nhiều biện pháp thông thường.
Trong cơn hen cấp, mục tiêu là nhanh chóng làm giãn đường thở, giúp người bệnh thở dễ hơn. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc giãn phế quản tác dụng nhanh như Salbutamol/Ventolin hoặc thuốc cắt cơn phù hợp với từng tình trạng.
Người bệnh đã được chẩn đoán hen nên luôn mang theo thuốc cắt cơn theo đúng hướng dẫn. Tuy nhiên, không nên tự ý dùng thuốc của người khác hoặc tăng liều khi chưa có chỉ định. Nếu phải dùng thuốc cắt cơn thường xuyên, đó có thể là dấu hiệu hen chưa được kiểm soát tốt.
Điều quan trọng là thuốc cắt cơn chỉ giải quyết tình trạng co thắt đường thở trong thời điểm cấp tính. Thuốc này không thay thế thuốc kiểm soát viêm mạn tính. Nếu chỉ phụ thuộc vào thuốc cắt cơn mà bỏ qua điều trị nền, cơn ho và khó thở có thể tái phát nhiều lần.
Với ho do hen suyễn, điều trị nền là yếu tố then chốt. Hen là bệnh viêm mạn tính đường thở, vì vậy cần kiểm soát tình trạng viêm chứ không chỉ làm dịu cơn ho. Thuốc hít corticoid, thường được gọi là ICS, là nhóm thuốc quan trọng trong điều trị kiểm soát hen.
ICS giúp giảm viêm đường thở, giảm tăng nhạy cảm phế quản và giảm nguy cơ lên cơn hen. Một số trường hợp có thể cần phối hợp thêm thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài hoặc các thuốc kiểm soát khác tùy theo mức độ bệnh. Các khuyến cáo GINA hiện đại nhấn mạnh người bệnh hen, đặc biệt người lớn và thanh thiếu niên, nên được điều trị bằng phác đồ có chứa corticosteroid dạng hít thay vì chỉ dùng thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn đơn thuần.
Người bệnh nên có kế hoạch hành động hen cá nhân hóa, biết khi nào tăng thuốc, khi nào cần đi khám và khi nào cần cấp cứu. GINA cũng khuyến nghị kế hoạch hành động hen nên bao gồm thuốc đang dùng, cách điều chỉnh thuốc khi triệu chứng nặng lên và thời điểm cần hỗ trợ y tế.
Cách kiểm soát cơn ho hen tại nhà bắt đầu từ việc tránh các yếu tố khởi phát. Người bệnh nên giữ nhà cửa sạch bụi, giặt chăn ga thường xuyên, hạn chế thảm, thú nhồi bông, tránh khói thuốc lá, khói bếp, nước hoa nồng, hóa chất tẩy rửa mạnh và lông thú nếu có dị ứng.
Khi thời tiết lạnh, nên giữ ấm vùng cổ, ngực, mũi và miệng. Tránh ra ngoài đột ngột khi nhiệt độ thay đổi mạnh. Nếu cần vận động, nên khởi động kỹ và dùng thuốc dự phòng trước vận động nếu đã được bác sĩ hướng dẫn.
Tập thở cơ hoành, thở chậm, thở chúm môi có thể giúp người bệnh bình tĩnh hơn khi có cảm giác hụt hơi nhẹ. Uống đủ nước, giữ ẩm cổ họng và ngủ đủ giấc cũng hỗ trợ giảm kích ứng đường thở.
Tuy nhiên, cách trị ho do hen suyễn không thể chỉ dựa vào mẹo dân gian, siro ho hoặc kẹo ngậm. Các biện pháp tại nhà chỉ có vai trò hỗ trợ. Muốn giảm ho bền vững, người bệnh cần kiểm soát viêm đường thở bằng phác đồ hen phù hợp.
Cần đi cấp cứu ngay nếu người bệnh khó thở dữ dội, thở nhanh, không nói hết câu, phải ngồi cúi người để thở hoặc có cảm giác không thể hít đủ không khí. Đây là dấu hiệu cơn hen đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến trao đổi khí.
Nếu thuốc cắt cơn không hiệu quả sau 15–20 phút, triệu chứng không giảm hoặc nhanh chóng nặng trở lại, không nên tiếp tục tự xử trí tại nhà. Môi tím tái, đầu ngón tay tím, vã mồ hôi, lú lẫn, lơ mơ, kiệt sức hoặc ngất là các dấu hiệu nguy hiểm cần gọi cấp cứu ngay.
Theo NHLBI, cơn hen có thể bắt đầu bằng ho, sau đó kèm tức ngực, khò khè, khó thở hoặc cảm giác như rất khó hút không khí vào phổi. Cơn hen cấp là tình trạng triệu chứng hen đột ngột nặng lên do cơ quanh đường thở co lại, đường thở sưng viêm và tăng tiết chất nhầy, gây khó thở.
Trong việc giảm triệu chứng ho do hen suyễn, ưu tiên hàng đầu luôn là kiểm soát viêm mạn tính và co thắt đường thở theo phác đồ của bác sĩ. Bên cạnh đó, người bệnh cũng có thể kết hợp các biện pháp hỗ trợ chăm sóc cổ họng để giảm cảm giác khô rát, vướng đờm hoặc khó chịu do ho kéo dài. Đây là hướng chăm sóc hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị hen.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa là sản phẩm sức khỏe dạng kẹo ngậm, phù hợp với nhu cầu hỗ trợ làm dịu họng, giảm cảm giác khó chịu ở cổ họng do ho, khô rát họng hoặc có đờm.
Sản phẩm có thành phần chính là Xuyên Tâm Liên, kết hợp cùng các thành phần thảo dược hỗ trợ khác theo công thức sản phẩm. Cách dùng dạng ngậm giúp sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với vùng họng, tạo cảm giác dễ chịu hơn khi cổ họng bị kích ứng.
Sản phẩm phù hợp cho người có nhu cầu chăm sóc cổ họng hằng ngày, người thường xuyên nói nhiều, làm việc trong môi trường máy lạnh, thời tiết thay đổi hoặc có cảm giác khô họng, rát họng, ho nhẹ, vướng đờm. Với người có bệnh nền hen suyễn, sản phẩm chỉ nên được xem là giải pháp hỗ trợ vùng họng, không phải biện pháp kiểm soát cơn hen hoặc thay thế thuốc hít điều trị hen.
Cách dùng thông thường là ngậm để viên tan từ từ trong miệng, không nên nhai hoặc nuốt vội. Người dùng cần đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì, dùng đúng liều khuyến nghị và không sử dụng nếu có tiền sử dị ứng với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Khi dùng cho trẻ em, cần đảm bảo trẻ đã đủ tuổi và có khả năng ngậm an toàn để tránh nguy cơ hóc, sặc.
Nếu người bệnh ho kèm khó thở, khò khè nhiều, nặng ngực, tím môi, mệt lả hoặc thuốc cắt cơn không hiệu quả, cần đi khám hoặc cấp cứu ngay. Không nên chỉ dùng sản phẩm hỗ trợ tại nhà trong các tình huống nghi ngờ cơn hen cấp.
Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Không. Ho khan kéo dài có thể do hen suyễn, viêm mũi xoang, trào ngược dạ dày, viêm phế quản sau nhiễm virus, tác dụng phụ của thuốc hoặc nhiều nguyên nhân khác. Để chẩn đoán hen, bác sĩ có thể cần khai thác triệu chứng, tiền sử dị ứng, nghe phổi và đo chức năng hô hấp.
Có thể dùng một số sản phẩm hỗ trợ làm dịu họng nếu phù hợp và không gây dị ứng. Tuy nhiên, siro ho hoặc sản phẩm thảo dược không kiểm soát được viêm mạn tính và co thắt phế quản trong hen. Muốn giảm ho hen bền vững, cần điều trị hen đúng phác đồ.
Hen thường nặng hơn về đêm và sáng sớm do sự thay đổi nhịp sinh học, nhiệt độ đường thở giảm, dịch tiết dễ ứ lại hơn và mức độ viêm đường thở có thể tăng vào ban đêm. Triệu chứng hen về đêm không phải là một loại hen riêng biệt, mà thường là dấu hiệu hen chưa được kiểm soát tốt.
Người bệnh nên khám chuyên khoa Hô hấp hoặc Dị ứng - Miễn dịch. Trẻ em nên khám chuyên khoa Nhi hô hấp. Việc thăm khám giúp đánh giá đúng nguyên nhân ho, đo chức năng hô hấp nếu cần và xây dựng kế hoạch kiểm soát hen phù hợp.
Ho do hen suyễn là biểu hiện của tình trạng viêm mạn tính và co thắt đường thở, không nên xem như cơn ho thông thường. Nếu ho khan kéo dài, ho về đêm, ho khi thay đổi thời tiết, gắng sức hoặc tiếp xúc dị nguyên, người bệnh nên đi khám chuyên khoa để được chẩn đoán và kiểm soát đúng cách.
Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại website Shop Titafa, hotline tư vấn 1900 2163.
----------------
Xem thêm:
1. Trẻ Ho Khò Khè Nhưng Không Sốt: Nguyên Nhân và Cách Chăm Sóc Tại Nhà
2. Viêm Amidan Ho Có Đờm: Dấu Hiệu, Nguyên Nhân và Cách Xử Lý Triệt Để
3. Viêm Amidan Gây Ho: Tại Sao Xảy Ra và Cách Điều Trị Triệt Để
Ho do hen suyễn là gì? Nhận biết cơn ho hen, phân biệt với ho thông thường và cách kiểm soát hen hiệu quả.
Bé ho khò khè không sốt có nguy hiểm? Xem nguyên nhân, cách chăm sóc tại nhà và dấu hiệu cần cấp cứu ngay.
Viêm amidan ho có đờm là dấu hiệu gì? Tìm hiểu nguyên nhân gây đờm, cách tiêu đờm tại nhà và khi nào cần dùng kháng sinh.
Viêm amidan gây ho dai dẳng? Tìm hiểu cơ chế gây ho, dấu hiệu nhận biết và khi nào cần phẫu thuật amidan.
Viêm họng có đờm: nguyên nhân, cách tiêu đờm, giảm đau họng tại nhà và dấu hiệu cần đi khám.
