- Tư vấn sản phẩm: 1900 2163
Trong dân gian, lá lược vàng trị ho là mẹo quen thuộc, được truyền tai với nhiều cách dùng khác nhau. Vậy loại cây này có thực sự hiệu quả, dùng thế nào cho đúng và ai không nên dùng? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có câu trả lời rõ ràng, dựa trên thông tin khoa học hiện có.
Cây lược vàng có tên khoa học là Callisia fragrans, thuộc họ Thài lài (Commelinaceae). Cây có nguồn gốc từ Mexico, lá dài, mọng nước, mọc xếp chồng như chiếc lược. Thân cây thường có các đốt màu tím nhạt, càng nhiều đốt càng được cho là "già" và giàu dược tính.
Cây lược vàng có tác dụng kháng viêm, giảm đau nhẹ, hỗ trợ tiêu hóa và làm lành da. Những công dụng này đến từ các hoạt chất như flavonoid (quercetin, kaempferol) và phytosterol (beta-sitosterol) có trong lá. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay đến từ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và kinh nghiệm dân gian.
Flavonoid trong lá có khả năng chống oxy hóa và ức chế một số chất trung gian gây viêm. Nhờ đó, lá được dân gian dùng khi viêm họng, đau rát cổ họng, đau nhức xương khớp.
Với đường hô hấp, tác dụng kháng viêm giúp niêm mạc họng bớt sưng đỏ. Người dùng thường cảm thấy cổ họng dịu hơn, giảm cảm giác ngứa rát kích thích cơn ho. Đây là cơ sở của nhiều mẹo dùng cây lược vàng trị ho trong dân gian.
Theo Vinmec, lá lược vàng được dân gian dùng để hỗ trợ giảm đau dạ dày, đầy bụng, khó tiêu. Các hoạt chất chống viêm được cho là giúp bảo vệ niêm mạc tiêu hóa.
Dù vậy, người bị viêm loét dạ dày vẫn cần điều trị theo phác đồ của bác sĩ. Không nên dùng lá thay thế thuốc, đặc biệt khi có vi khuẩn H. pylori.
Lá tươi giã nát được dân gian đắp lên vết bầm tím, vết côn trùng cắn, bỏng nhẹ. Một số thử nghiệm in vitro cho thấy dịch chiết lá có hoạt tính kháng khuẩn và hỗ trợ tái tạo mô.
Tuy nhiên, không nên đắp lá lên vết thương hở sâu, vết bỏng rộng hoặc vết thương nhiễm trùng. Những trường hợp này cần được xử lý tại cơ sở y tế.
Lá lược vàng trị ho có thể dùng theo 5 cách phổ biến: nhai trực tiếp, chưng đường phèn, trộn mật ong, xông họng và ngâm dấm chuối. Mỗi cách phù hợp với từng tình trạng ho khác nhau. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết.
Nhai lá lược vàng trị ho là cách đơn giản và nhanh nhất:
Chuẩn bị: 2–3 lá lược vàng bánh tẻ, vài hạt muối trắng.
Sơ chế: Rửa sạch lá, ngâm nước muối loãng 5–10 phút, rửa lại bằng nước sạch.
Cách dùng: Nhai lá cùng vài hạt muối. Nuốt nước từ từ để nước thấm qua cổ họng, sau đó nhả bỏ bã.
Muối giúp sát khuẩn nhẹ, còn nước lá làm dịu niêm mạc họng. Lưu ý, một số người có thể bị tê lưỡi, ngứa họng hoặc khàn tiếng khi nhai lá sống. Nếu gặp tình trạng này, hãy ngừng dùng.
Cách này phù hợp với ho khan, họng khô rát:
Chuẩn bị: 2–3 lá lược vàng, khoảng 20–30g đường phèn.
Cách làm: Rửa sạch lá, thái nhỏ. Cho vào bát sứ cùng đường phèn, thêm một chút nước.
Chưng cách thủy: Đun khoảng 15–20 phút đến khi đường tan hoàn toàn.
Cách dùng: Để nguội bớt, uống từ từ 1–2 thìa mỗi lần, ngày 2–3 lần.
Đường phèn có tính mát, giúp nhuận họng. Khi kết hợp với lá, hỗn hợp làm dịu cổ họng rất tốt. Người bị tiểu đường cần hạn chế cách này.
Mật ong có tính kháng khuẩn tự nhiên. Theo Mayo Clinic, mật ong có thể giúp giảm ho ở người lớn và trẻ trên 1 tuổi. Khi kết hợp với lá lược vàng, tác dụng làm dịu họng được tăng cường:
Chuẩn bị: 2–3 lá lược vàng, 1–2 thìa mật ong nguyên chất.
Cách làm: Rửa sạch lá, giã nát, vắt lấy nước cốt.
Cách dùng: Trộn nước cốt với mật ong, uống từ từ, ngày 2 lần.
Tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi vì nguy cơ ngộ độc botulinum.
Xông hơi giúp làm ấm đường thở, loãng đờm, thông mũi. Cách làm như sau:
Chuẩn bị: 3–4 lá lược vàng, 1 củ gừng tươi nhỏ đập dập.
Cách làm: Cho lá và gừng vào nồi với khoảng 1 lít nước, đun sôi 5–10 phút.
Cách xông: Đổ ra bát lớn, trùm khăn, hít hơi nước ấm qua mũi và miệng khoảng 5–10 phút.
Giữ khoảng cách an toàn với nồi nước để tránh bỏng. Không xông cho trẻ nhỏ, người đang sốt cao hoặc người có bệnh tim mạch.
Đây là cách dùng theo kinh nghiệm dân gian ở một số vùng:
Chuẩn bị: Vài lá lược vàng, dấm chuối (dấm lên men từ chuối chín).
Cách làm: Rửa sạch lá, thái nhỏ, ngâm trong dấm chuối khoảng 7–10 ngày.
Cách dùng: Pha loãng 1 thìa nhỏ với nước ấm để súc họng hoặc uống lượng nhỏ.
Dấm có tính axit, có thể gây kích ứng dạ dày. Người đau dạ dày, trào ngược không nên dùng. Hiện chưa có nghiên cứu đánh giá hiệu quả của cách này.
Không nên tự ý dùng cây lược vàng trị ho cho trẻ, đặc biệt là trẻ dưới 6 tuổi. Lý do là hiện chưa có nghiên cứu đầy đủ về độ an toàn và liều dùng của lá lược vàng ở trẻ em.
Hệ tiêu hóa và hô hấp của trẻ còn non nớt. Nước lá sống có thể gây kích ứng niêm mạc miệng, họng, khiến trẻ khó chịu hơn. Ngoài ra, trẻ khó nói rõ cảm giác tê lưỡi hay ngứa họng, nên cha mẹ dễ bỏ sót phản ứng bất lợi.
Với trẻ lớn, nếu cha mẹ muốn dùng lá lược vàng trị ho cho trẻ, cần hỏi ý kiến bác sĩ nhi trước. Khi trẻ ho kèm sốt cao, thở nhanh, rút lõm lồng ngực hoặc bỏ ăn, cần đưa trẻ đi khám ngay.
Dù nguồn gốc tự nhiên, lá lược vàng không phù hợp với tất cả mọi người. Dưới đây là những lưu ý quan trọng:
Không sử dụng ở người bị huyết áp thấp: Một số tài liệu ghi nhận lá có thể làm hạ huyết áp. Người huyết áp thấp dùng có thể bị chóng mặt, mệt mỏi.
Không dùng cho phụ nữ có thai: Chưa có dữ liệu về độ an toàn trong thai kỳ. Mẹ bầu bị ho nên hỏi ý kiến bác sĩ sản khoa.
Cân nhắc dùng khi đang bị tiêu chảy: Nước lá có thể làm tình trạng rối loạn tiêu hóa nặng hơn ở một số người.
Chọn đúng nguyên liệu và sơ chế đúng cách: Chọn lá bánh tẻ, không dập nát, không phun thuốc bảo vệ thực vật. Rửa sạch và ngâm nước muối trước khi dùng.
Không lạm dụng quá liều: Chỉ nên dùng vài lá mỗi ngày, trong thời gian ngắn. Dùng nhiều có thể gây tê lưỡi, khàn tiếng, rối loạn tiêu hóa.
Nếu sau 5–7 ngày ho không đỡ, hoặc ho kéo dài trên 3 tuần, bạn nên đi khám. Các loại lá trị ho chỉ phù hợp hỗ trợ ho nhẹ, không thay thế chẩn đoán y khoa.
Một trong những băn khoăn lớn nhất khi dùng lá lược vàng là chưa rõ liều an toàn, nhất là với trẻ nhỏ. Nếu gia đình bạn cần một lựa chọn có hướng dẫn liều cụ thể theo độ tuổi, viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium của Titafa là gợi ý đáng tham khảo.
Sản phẩm được bào chế từ cao dược liệu thiên môn, mạch môn, xạ can, kha tử cùng cao lá thường xuân. Tinh dầu bạc hà, gừng và húng chanh được bổ sung để tạo cảm giác the mát, dễ chịu khi ngậm. Viên ngậm giúp hỗ trợ làm dịu họng, giảm cảm giác khó chịu do ho, ho có đờm, rát họng và khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Cả trẻ từ 6 tuổi và người lớn đều dùng được. Trẻ 6–12 tuổi ngậm 1 viên mỗi lần, 3 lần/ngày. Từ 12 tuổi trở lên ngậm 1 viên mỗi lần, 4 lần/ngày. Không dùng cho trẻ có tiền sử động kinh, co giật do sốt cao, người tiểu đường, người tỳ vị hư hàn, đi ngoài phân lỏng hoặc mẫn cảm với thành phần. Người đang dùng thuốc nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế.
Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Cây lược vàng có tác dụng kháng viêm, hỗ trợ tiêu hóa và làm lành da, nhờ các flavonoid và phytosterol trong lá. Bạn có thể nhai trực tiếp, chưng đường phèn, trộn mật ong, xông họng hoặc ngâm dấm chuối để làm dịu cổ họng khi ho nhẹ.
Tuy vậy, lá lược vàng trị ho chưa có đủ bằng chứng khoa học về độ an toàn và liều dùng. Không nên dùng cho trẻ nhỏ, phụ nữ có thai và người huyết áp thấp. Hãy dùng đúng cách, đúng lượng và đi khám nếu ho kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường.
Nếu cần một cách chăm sóc cổ họng tiện lợi, có liều dùng rõ ràng cho cả gia đình, bạn có thể tham khảo viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium. Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại Titafa, hotline tư vấn 1900 2163.
-----------------
Xem thêm:
1. Các Loại Lá Trị Ho Hiệu Quả Có Quanh Nhà Và Lưu Ý Quan Trọng
2. Củ Bình Vôi Có Tác Dụng Gì? Hướng Dẫn Cách Dùng Tránh Ngộ Độc
3. Trần Bì Có Tác Dụng Gì? Tìm Hiểu Cách Dùng Vị Thuốc Phổ Biến
Cây lược vàng từng được nhiều gia đình Việt trồng trong chậu như một "cây thuốc quý".
Mỗi khi thời tiết chuyển mùa, cơn ho lại "ghé thăm" nhiều gia đình. Trước khi tìm đến thuốc, nhiều người thường nghĩ ngay đến những bài thuốc dân gian từ cây vườn.
Mất ngủ, trằn trọc về đêm, đau nhức xương khớp là những phiền toái khá phổ biến ở người trung niên và cao tuổi.
Vỏ quýt phơi khô là thứ quen thuộc trong gian bếp của nhiều gia đình Việt.
Hen suyễn là bệnh hô hấp mạn tính khá phổ biến ở Việt Nam. Người bệnh thường khó thở, khò khè, ho kéo dài, nhất là khi trời trở lạnh.
