Trước khi dùng thuốc, nhiều gia đình Việt vẫn tin tưởng các cách trị ho dân gian từ nguyên liệu sẵn có trong bếp. Bài viết dưới đây tổng hợp 11 mẹo quen thuộc, kèm hướng dẫn thực hiện và những lưu ý để dùng an toàn.

Các mẹo dưới đây phù hợp với ho nhẹ do cảm lạnh, thay đổi thời tiết hoặc kích ứng họng. Mỗi cách có ưu điểm riêng, bạn nên chọn theo tình trạng ho và thể trạng của mình.
Quất chứa tinh dầu và vitamin C, giúp sát khuẩn nhẹ và làm dịu họng. Đường phèn có tính mát, giúp nhuận phế. Đây là bài thuốc được nhiều mẹ dùng cho trẻ trên 1 tuổi.
Nguyên liệu: 5–7 quả quất, khoảng 20g đường phèn.
Cách làm: Rửa sạch quất, cắt đôi, bỏ hạt. Cho vào bát cùng đường phèn, chưng cách thủy 15–20 phút.
Cách dùng: Uống phần nước khi còn ấm, ngày 2–3 lần, mỗi lần 1–2 thìa.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mật ong là một chất làm dịu họng có thể dùng để giảm ho ở trẻ trên 1 tuổi và người lớn. Chanh đào bổ sung thêm vitamin C và tinh dầu, giúp loãng đờm.
Nguyên liệu: 3–4 quả chanh đào, khoảng 300ml mật ong nguyên chất.
Cách làm: Rửa sạch chanh, để ráo, thái lát mỏng, bỏ hạt. Xếp vào lọ thủy tinh, đổ mật ong ngập chanh, ngâm khoảng 2 tuần.
Cách dùng: Pha 1–2 thìa với nước ấm hoặc ngậm trực tiếp, ngày 2–3 lần.
Lá hẹ chứa hợp chất lưu huỳnh có tính kháng khuẩn nhẹ. Khi hấp cùng đường phèn, vị hăng giảm đi, dễ uống hơn.
Nguyên liệu: Một nắm lá hẹ (khoảng 20–30g), 15–20g đường phèn.
Cách làm: Rửa sạch hẹ, cắt khúc ngắn. Trộn với đường phèn, hấp cách thủy khoảng 15 phút.
Cách dùng: Chắt lấy nước, uống 2–3 lần trong ngày.

Diếp cá có tính mát, giúp thanh nhiệt, tiêu đờm. Mẹo này phù hợp với ho có đờm vàng, đặc, kèm đau rát họng do nhiệt.
Nguyên liệu: Khoảng 30g rau diếp cá, một bát nước vo gạo đặc.
Cách làm: Rửa sạch diếp cá, ngâm trong nước vo gạo khoảng 10 phút. Giã nhỏ, lọc lấy nước, đun sôi lại.
Cách dùng: Uống khi còn ấm, ngày 1–2 lần.
Người hay lạnh bụng, đang tiêu chảy nên hạn chế mẹo này.
Gừng có vị cay, tính ấm, giúp tán hàn, làm ấm cơ thể. Mẹo này phù hợp với ho do nhiễm lạnh, đờm trắng loãng, kèm sổ mũi.
Nguyên liệu: 1 củ gừng nhỏ (khoảng 10g), 1–2 thìa mật ong.
Cách làm: Gừng rửa sạch, thái lát mỏng, hãm với 200ml nước sôi khoảng 10 phút.
Cách dùng: Để nước ấm khoảng 40°C, thêm mật ong, uống từ từ.
Tỏi chứa allicin, hoạt chất có tính kháng khuẩn tự nhiên. Có hai cách dùng phổ biến:
Tỏi nướng: Nướng 2–3 tép tỏi còn vỏ đến khi mềm thơm. Bóc vỏ, ăn khi còn ấm.
Tỏi ngâm mật ong: Bóc vỏ tỏi, đập dập, ngâm ngập trong mật ong khoảng 1 tuần. Mỗi lần dùng 1 thìa nhỏ.
Người đau dạ dày, trào ngược nên dùng lượng ít, không ăn lúc đói.
Dân gian thường dùng hoa đu đủ đực cho ho lâu ngày, khản tiếng. Hoa có vị đắng nhẹ, khi ngâm mật ong sẽ dễ dùng hơn.
Nguyên liệu: Khoảng 50g hoa đu đủ đực tươi, mật ong vừa đủ.
Cách làm: Rửa sạch hoa, để ráo. Cho vào lọ, đổ mật ong ngập hoa, ngâm 5–7 ngày. Có thể chưng cách thủy 15 phút để dùng ngay.
Cách dùng: Mỗi lần 1 thìa, ngày 2–3 lần.
Phụ nữ mang thai không nên dùng mẹo này.
Cam nướng là mẹo được nhiều gia đình áp dụng khi họng rát, ho khan. Nhiệt làm tinh dầu trong vỏ cam tiết ra, kết hợp với muối giúp sát khuẩn nhẹ.
Cách làm: Rửa sạch cam, khoét một lỗ nhỏ ở đỉnh quả, rắc khoảng 1/4 thìa muối vào. Nướng trên lửa nhỏ hoặc hấp đến khi vỏ mềm, hơi xém.
Cách dùng: Bóc vỏ, ăn phần múi và uống nước cam khi còn ấm.

Húng chanh, còn gọi là tần dày lá, giàu tinh dầu có tác dụng sát khuẩn và long đờm. Mẹo này phù hợp khi ho có đờm, ngứa họng.
Nguyên liệu: 10–15 lá húng chanh, 15–20g đường phèn.
Cách làm: Rửa sạch lá, thái nhỏ, trộn cùng đường phèn, chưng cách thủy 20 phút.
Cách dùng: Uống 1–2 thìa mỗi lần, ngày 2–3 lần.
Lê có tính mát, giúp nhuận phế, sinh tân dịch. Táo đỏ giúp bổ khí, dưỡng huyết. Món này thích hợp với ho khan, họng khô, ho nhiều về đêm.
Nguyên liệu: 1 quả lê, 3–4 quả táo đỏ, một ít đường phèn.
Cách làm: Rửa sạch lê, cắt phần đỉnh làm nắp, khoét bớt ruột. Cho táo đỏ và đường phèn vào, đậy nắp, chưng cách thủy 30–40 phút.
Cách dùng: Ăn cả thịt lê và uống nước vào buổi tối.
Súc họng bằng nước muối sinh lý 0,9% giúp làm sạch vùng hầu họng, loại bỏ bớt đờm và vi khuẩn. Đây là cách đơn giản nhưng hữu ích với hầu hết mọi người.
Cách làm: Ngậm khoảng 15ml nước muối, ngửa cổ súc họng 30 giây rồi nhổ ra.
Tần suất: 2–3 lần mỗi ngày, nhất là sau khi ăn và trước khi ngủ.
Không nuốt nước muối. Trẻ nhỏ chưa biết súc họng thì không nên áp dụng.
Dù nguyên liệu tự nhiên, mẹo trị ho dân gian vẫn cần được dùng đúng đối tượng và đúng cách. Dưới đây là những lưu ý quan trọng.
Phụ nữ mang thai và cho con bú nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng. Cần tránh các vị có tính nóng quá mức như tỏi, gừng dùng liều cao, hoặc hoa đu đủ đực. Những lựa chọn nhẹ nhàng như quất, lá hẹ chưng đường phèn thường được ưu tiên hơn.
Mật ong có thể chứa bào tử vi khuẩn Clostridium botulinum. Hệ tiêu hóa của trẻ dưới 1 tuổi chưa đủ khả năng ngăn bào tử này phát triển, dẫn đến nguy cơ ngộ độc botulinum rất nguy hiểm. Với trẻ nhỏ, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi trẻ ho.
Đường phèn và mật ong làm tăng đường huyết. Người tiểu đường nên thay bằng các cách không chứa đường như tỏi nướng hoặc gừng đun với nước muối loãng. Người cao tuổi có nhiều bệnh nền cũng cần thận trọng và theo dõi phản ứng của cơ thể.
Một số nguyên liệu có tính mát, hàn như rau diếp cá, lê có thể gây lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng. Trẻ nhỏ và người đang tiêu chảy nên hạn chế hoặc dùng lượng rất ít.
Rau, lá cần được rửa sạch, ngâm nước muối loãng để loại bỏ bụi bẩn và vi khuẩn. Nên chọn nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, không phun thuốc bảo vệ thực vật. Hỗn hợp ngâm mật ong cần đựng trong lọ thủy tinh sạch, khô, đậy kín. Bỏ ngay nếu thấy mốc, sủi bọt bất thường hoặc có mùi lạ.
Các mẹo dân gian chỉ giúp làm dịu triệu chứng ho nhẹ, không điều trị được nguyên nhân gây bệnh. Theo Mayo Clinic, bạn nên đi khám khi ho kéo dài trên 3 tuần, ho kèm sốt cao, khó thở, đau ngực hoặc ho ra máu. Với trẻ nhỏ, dấu hiệu thở nhanh, rút lõm lồng ngực cần được đưa đi cấp cứu ngay.
Chưng quất, hấp lá hẹ hay ngâm chanh đào đều cần thời gian chuẩn bị. Khi đi làm, đi học hay đi xa, việc mang theo những bát thuốc tự nấu không hề tiện lợi. Đây là lúc một sản phẩm thảo dược bào chế sẵn có thể phát huy vai trò.
Viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium do Titafa phát triển kế thừa tinh thần phối hợp thảo dược quen thuộc. Thành phần chính là cao dược liệu từ thiên môn, mạch môn, xạ can, kha tử và cao lá thường xuân. Đặc biệt, sản phẩm có tinh dầu gừng và húng chanh, hai nguyên liệu quen thuộc trong các mẹo kể trên, cùng tinh dầu bạc hà cho cảm giác the mát. Viên ngậm giúp hỗ trợ làm dịu họng, giảm cảm giác khó chịu do ho, ho có đờm, rát họng và khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.

Sản phẩm dùng cho trẻ từ 6 tuổi và người lớn. Trẻ 6–12 tuổi ngậm 1 viên/lần, 3 lần/ngày; từ 12 tuổi trở lên ngậm 1 viên/lần, 4 lần/ngày. Viên ngậm có chứa đường, nên không dùng cho người tiểu đường. Sản phẩm cũng không dành cho trẻ có tiền sử động kinh, co giật do sốt cao, người tỳ vị hư hàn, đi ngoài phân lỏng hoặc mẫn cảm với thành phần. Người đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế.
Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Quất chưng đường phèn, mật ong chanh đào, lá hẹ, gừng, tỏi, cam nướng hay lê chưng táo đỏ đều là những mẹo quen thuộc giúp làm dịu cơn ho nhẹ tại nhà. Súc họng nước muối sinh lý cũng là thói quen đơn giản nên duy trì hằng ngày. Mỗi mẹo phù hợp với một thể ho khác nhau, vì vậy bạn nên chọn theo tình trạng cụ thể.
Khi áp dụng cách trị ho dân gian, hãy lưu ý đối tượng sử dụng. Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi, người tiểu đường nên tránh đường, phụ nữ mang thai cần hỏi ý kiến bác sĩ. Nếu ho kéo dài hoặc kèm dấu hiệu bất thường, hãy đi khám sớm.
Nếu bạn cần một lựa chọn tiện mang theo để chăm sóc cổ họng mỗi ngày, có thể tham khảo viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium. Sản phẩm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa có thể mua tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại titafa.com, hotline tư vấn 1900 2163.
-----------------
Xem thêm:
1. Hiệu Quả Lá Lược Vàng Trị Ho Như Thế Nào?
2. Các Loại Lá Trị Ho Hiệu Quả Có Quanh Nhà Và Lưu Ý Quan Trọng
3. Củ Bình Vôi Có Tác Dụng Gì? Hướng Dẫn Cách Dùng Tránh Ngộ Độc
Hạt điều là món ăn vặt quen thuộc, giàu dinh dưỡng và có mặt trong nhiều gia đình, nhất là dịp lễ Tết.
Huyết dụ là loại cây cảnh quen thuộc với sắc lá đỏ tía, thường được trồng trước sân nhà hay trong khuôn viên đình chùa.
Những ngày giao mùa, chỉ một cơn gió lạnh cũng đủ khiến cổ họng ngứa rát, ho từng cơn.
Ho là phản xạ tự nhiên giúp đường thở tống xuất đờm và tác nhân gây kích ứng. Tuy vậy, những cơn ho kéo dài khiến cổ họng đau rát, mất ngủ và ảnh hưởng đến sinh hoạt.
Cây lược vàng từng được nhiều gia đình Việt trồng trong chậu như một "cây thuốc quý".